Geen slechte lessen meer

Steeds meer scholieren van Regionale Opleidingscentra (ROC) komen in opstand tegen slecht onderwijs. Sinds begin deze maand hebben studenten van het Friesland college in Heerenveen, van het ROC Midden Nederland en van de ROC Flevoland in Almere geprotesteerd wegens gebrek aan begeleiding, te weinig lessen of het ontbreken van goede lesroosters. Ook de Jongerenorganisatie Beroepsonderwijs registreert een toename van het aantal klachten over opleidingen.

De klagers hebben het met name gemunt op het nieuwe leren, waarbij de docent niet meer gewoon les geeft maar de leerlingen hoort te begeleiden bij hun eigen zoektocht door de stof. Helaas hebben veel jonge leerlingen, vooral jongens, van nature niet de discipline om zelf aan de slag te gaan. Ook als ze goed kunnen leren, hebben ze een duw in de rug nodig van een docent. Veel leerlingen in de onderste lagen van het onderwijs, zoals VMBO of MBO’s, zijn te springerig om alles als volwaardige universiteitsstudenten alleen te moeten uitzoeken.

Voor veel onderwijsinstellingen is de experimentele methode van het nieuwe of ‘competentiegerichte leren’ aanleiding om te bezuinigen op de lessen. Uren worden geschrapt, leerlingen krijgen extra vrij voor ‘zelfwerkzaamheid’ en moeten elkaars werk nakijken en met cijfers waarderen in plaats van dat de leraar dat doet. Door gebrek aan begeleiding wordt er geplagieerd of moeten ouders de werkstukken van de leerlingen maken. Gewoon les is minder omslachtig en spaart tijd.

Hoewel ook de Taskforce Jeugdwerkloosheid al heeft vastgesteld dat het competentiegerichte leren er de oorzaak van is dat duizenden jongeren zonder diploma de school verlaten, wordt het nieuwe leren in 2008 bij alle MBO’s verplicht. Alsof er niets is gebeurd. Daarmee worden de kwetsbaarste groepen het hardst getroffen. Leerlingen die uit een goed opgeleid milieu komen, kunnen nog door hun ouders worden bijgespijkerd of naar een betere opleiding worden gedirigeerd. Maar wie uit een opleidingsarm gezin komt, krijgt steeds minder steun van school zodat de weg naar boven wordt afgesloten.

Net als veel fervente aanhangers van het nieuwe leren denkt Margo Vliegenthart, voorzitter van de MBO-raad, dat de jeugd van tegenwoordig niet meer gewoon les kan krijgen. Dan zou zij beter naar al die jongeren moeten luisteren die gewoon les willen. Zij kan ook haar licht opsteken bij het beroepsonderwijs in Vlaanderen. Daar heerst rust in de klas zodat de docent iets belangrijks gewoon kan uitleggen. Dat komt niet omdat de Belgische leerling genetisch gezien rustiger is dan de Nederlandse. Vlaamse gediplomeerden zijn wel gewild bij Nederlandse werkgevers.

Het is goed nieuws dat leerlingen nu zelf in protest komen tegen de verslechtering van het onderwijs. Ondanks alle mislukkingen wordt het nieuwe leren wijd en zijd ingevoerd. In de verkiezingscampagnes is daar te weinig aandacht voor. Reden te meer om het voorbeeld van twee leerlingen van het ROC Flevoland na te volgen en het schoolgeld terug te vragen wegens wanprestatie.