‘Geef mensen met uitkering microkrediet’

Nederland kan toe met de helft van de belastingen, vindt Adjiedj Bakas, trendwatcher en algemeen directeur van adviesbureau Dexter Communicatie.

Trendwatcher Adjiedj Bakas (43) adviseert wereldwijd bedrijven en instellingen over uiteenlopende onderwerpen en schreef het boek De Toekomst van God. Hij stelt voor de belastingen te halveren. „Nederlanders zijn subsidie- en regeljunks.”

Hoe denkt u met de helft van de belastinginkomsten Nederland draaiend te houden?

„Met de helft van de inkomsten dwing je de overheid tot een andere organisatie. Waarom kunnen ze in Denemarken toe met 50 tot 150 ambtenaren per ministerie en hebben we hier 120.000 rijksambtenaren? Dan heb ik het nog niet over de gemeenten, provincies en waterschappen. En het enorme aantal gekozen bestuurders. Al die mensen doen dubbel werk. Als je een vlaktax invoert van 25 procent en alle aftrekposten afschaft, dan is dat veel makkelijker te innen en kun je de Belastingdienst efficiënter maken.”

Moet de bestuurlijke organisatie van Nederland dan niet ook anders?

„Nederland zou opgedeeld moeten worden in honderd stadstaten: bv’s met de burgers als aandeelhouders. Den Haag coördineert het geheel. Overheidsvoorstellen worden online voorgelegd aan de burgers, die erover stemmen. Dan wordt er heel wat minder geld verspild, want de burger stemt zinloze ideeën weg. Maar om met minder belastinggeld toe te kunnen moet ook de burger zichzelf anders organiseren. Je kunt enorm bezuinigen op kinderopvang als vijf ouders die ieder vier dagen werken de vijfde dag op die vijf kinderen passen. Verzorging van ouderen kan veel meer in familiekring en vriendennetwerken gebeuren. Ook op andere vlakken moeten we toe naar veranderingen. Maak 90 procent van de huizen koopwoningen, dan zorgen mensen beter voor hun buurten. En maak het kadastraal splitsen van huizen makkelijk. Nu wonen er 400.000 Nederlandse senioren in een te groot huis. Als je die huizen splitst, kan de oudere er blijven wonen én kan er een starter wonen. Extra verdiepingen bovenop bestaande woningen bouwen is ook betrekkelijk eenvoudig. Dan hebben we veel minder geld nodig voor woningbouw en is meteen het startersprobleem op de huizenmarkt opgelost.”

Nederland moet fantasierijker worden?

„Ja, we worden nu te weinig verleid om creatief te denken. Onderzoek heeft aangetoond dat de gemeente Amsterdam 40 procent bespaart als zij het inzamelen van huisvuil uitbesteedt aan particuliere bedrijven. Toch heeft elk stadsdeel zijn eigen vuilophaaldienst. Je moet de gemeenten gewoon voor het blok zetten: vanaf morgen krijgen jullie de helft minder geld. Maar nu komt het geld gewoon binnen bij de gemeenten en blijft men dingen doen zoals men ze al heel lang doet.”

Moeten we meer investeren in het milieu?

„Ja, milieu is een zwaar punt. Ik vind dat we binnen tien jaar onafhankelijk moeten zijn van olie en gas. We schakelen over op zonnecellen, kerncentrales en hybride auto’s. Van ons watermanagement maken we een belangrijk exportproduct.”

En de vergrijzing?

„Die valt veel minder duur uit dan we vrezen. In de jaren zestig is voorspeld dat er anno 2006 tweemaal zoveel mensen in de zorg zouden werken als toen. Dat blijkt maar 10 procent meer te zijn. We werken in de zorg nu veel efficiënter en de ziektepreventie is veel beter geworden. Dat proces zet door. Dankzij de gentechnologie zijn we binnen afzienbare tijd in staat het kankergen uit kinderen te halen waardoor ze die ziekte niet meer kunnen krijgen. En de anti-obesitaspil komt eraan. Zulke ontwikkelingen gaan de samenleving enorm veel belastinggeld besparen.”

Hoe gaan we om met mensen die leven van een uitkering?

„Geef die mensen een microkrediet. Verder moeten alle burgers gaan sparen voor een sociale verzekering zodra ze hun eerste baantje hebben. Je zult zien: dan vallen er minder mensen uit.”

Gaat u niet te veel uit van het idee dat iedereen in staat is zijn eigen verantwoordelijkheid te nemen?

„Ja, ik ben een kind van de Derde Wereld. Ik heb de eerste 18 jaar van mijn leven in Suriname gewoond, mijn grootouders kwamen uit India. In de Derde Wereld geldt: wie niet werkt, gaat dood. In China stijgen per maand 400.000 mensen boven de armoedegrens uit. Dat is toch prachtig?”

Dit is het vijfde en laatste deel in een serie in de aanloop naar de verkiezingen waarin ondernemers een wetsvoorstel doen. Eerder afleveringen verschenen op 11, 14, 16 en 18 november en staan op www.nrc.nl.