De weelde bij schaatsploeg TVM

Met een budget van ruim drie miljoen euro beschikt schaatsploeg TVM over ruime mogelijkheden. Het verschil met de Tsjechische ploeg van Petr Novak is enorm.

Maarten Scholten

Het verschil tussen een schaatsploeg met een budget van meer dan drie miljoen per jaar en een ploegje dat het met tienduizend euro moet doen? De TVM-schaatssters Renate Groenewold en Ireen Wüst werden dit weekend bij wereldbekerwedstrijden in Berlijn eerste en derde op de drie kilometer. De Tsjechische Martina Sablikova eindigde op een paar luttele tellen als vijfde, ondanks ziekte de afgelopen week.

Vanaf het moment dat olympisch kampioene Wüst (20) de baan betreedt voor haar drie kilometer, wijkt de fysiotherapeut geen moment van haar zijde. Op het middenterrein spreekt ze kort met assistent-coach Geert Kuiper. Tijdens de race houdt bondscoach Wopke de Vegt het bord vast met de rondetijden. TVM-hoofdcoach Gerard Kemkers schreeuwt aanwijzingen en schaatst vaak het halve rechte eind achteruit mee. In de bocht bij de finish filmt inspanningsfysioloog Gerard Rietjens de hele race. Beste kans dat die later wordt geanalyseerd door Kosta Poltavets, de andere assistent van Kemkers.

„Ongelofelijk dat TVM”, stamelt Petr Novak. De coach van de Tsjechische ploeg staat in z’n eentje op het ijs als zijn pupillen rijden. Van rondebord, fysio of camera kan hij alleen maar dromen. „Ik moet alles alleen doen”, zegt Novak. „Ik ben coach, teammanager, fysiotherapeut én chauffeur.” De gedreven vijftiger rijdt zijn jonge ploeg van twee vrouwen en drie mannen in een busje langs de Europese ijsbanen. „Er passen zeven personen in, dus met alle spullen erbij gaat dat net.” Gevraagd naar het budget van zijn team begint de coach te lachen. „Geld? Van de Tsjechische bond krijgen we krap 10.000 euro voor een heel team. En we hebben sinds kort drie sponsors. Nu kunnen Sablikova en ik volgende week tenminste vliegen naar Moskou. Martina moet het geld voor ons binnen brengen.”

De 19-jarige Sablikova is een uniek talent, hoewel Novak daarvan niets wil weten. „Haar succes is het resultaat van veel jaren heel harde arbeid.” Maar haar kracht schuilt in de techniek. Vooral de manier waarop de frêle Sablikova haar lichaam boven het glijbeen brengt, is bijzonder om te zien en doet denken aan Falko Zandstra en Shani Davis. Vorig jaar werd de Tsjechische wereldkampioen junioren, en vierde op het EK en de olympische vijf kilometer. Dit seizoen haalde ze bij de eerste wereldbekerwedstrijd in Heerenveen het podium op de drie kilometer.

„Ze kan nog veel meer”, zegt Novak. „En achter Martina komen nieuwe talenten.” Trots vertelt hij dat zijn hele ploeg in Berlijn de limiet heeft gehaald voor het EK in Collalbo. „Ook haar broertje Milan is heel goed. Pas vijftien jaar! Met deze groep proberen we toe te werken naar de Spelen van Vancouver in 2010.”

Ook voor TVM zijn de volgende Olympische Winterspelen het hoofddoel. „We hebben met ons team gekozen voor een basislijn met drie jonge toppers die op Vancouver mikken”, zegt coach Kemkers. „Dat zijn Kramer, Wüst en Nijenhuis. Zij worden gesteund door drie oudere wereldtoppers, die niet in vier jaar durven denken: Verheijen, Groenewold en Wennemars. Zo krijg je duo’s die elkaar perfect aanvullen. Het team is meer dan de som der delen.”

Zonder individualisten als Rintje Ritsma en Gerard van Velde straalt de TVM-ploeg meer eenheid uit dan de afgelopen jaren. Alle schaatsers, tot de eigenzinnige sprinter Nijenhuis toe, benadrukken na elk succes de kracht van het collectief. Ook de hoofdsponsor toont meer betrokkenheid, gesymboliseerd door jacks in de bedrijfskleur groen op de tribune. „We hebben er dit jaar nadrukkelijk voor gekozen om met schaatsen net zo’n sterke binding aan te gaan als destijds met onze wielerploeg”, zegt PR-man Jaap Stalenburg.

Kosten nog moeite worden gespaard. De staf bestaat uit een manager, drie coaches, een krachttrainer, twee fysiotherapeuten, drie manueel therapeuten, een sportarts, voedingsdeskundige, sportpsycholoog, inspanningsfysioloog en twee logistiek medewerkers. Ook wat betreft materiaal loopt TVM voorop. Een vrachtwagen met een mobiel krachthonk, afgekeken van Michael Schumacher in de Formule 1, wordt steeds verder geperfectioneerd. Dit jaar zijn de begeleiders bij wedstrijden uitgerust met een modern communicatiesysteem, overgenomen van de Rabo-wielerploeg. Detail: als er in het hotel geen goede bedden zijn, laat TVM tien nieuwe brengen.

Achter de schermen klinkt regelmatig kritiek op het rijke TVM, dat naar eigen zeggen werkt met een budget van drie miljoen euro. Er zou met geld zijn gesmeten om toppers als Kramer en Wüst binnen te halen en de salarissen zouden hoog zijn. „Ik durf de stelling aan dat wij per schaatser niet meer kwijt zijn dan DSB of Telfort”, zegt Stalenburg. „Onze ploeg zet een nieuwe standaard in professioneel schaatsen. Over tien jaar zal iedereen erkennen dat Gerard Kemkers een visionair is geweest.”

De succesvolle coach zelf waakt voor een poenerig imago. „Er wordt hier echt niet met geld gesmeten. Patrick Wouters (manager, red.) en ik zijn heel vooruitstrevend in professionaliteit. Zo zitten wij in elkaar. Maar alles wat we doen heeft een sporttechnische functie. En onze visie hoeft niet de enig juiste te zijn. Een garantie op succes heb je nooit.” Want het kan zo maar zijn dat Petr Novak en Martina Sablikova met hun Tsjechische busje straks in Vancouver vóór Ireen Wüst het goud wegkapen op de drie kilometer.