Stork verschuilt zich achter de rechter

Stork wil zijn dag bij de rechter hebben, en krijgt die nu ook. Een Nederlandse rechtbank zal Stork in staat stellen de rebellerende aandeelhouders Centaurus Capital en Paulson aan een kruisverhoor te onderwerpen over de vraag of zij – al enige tijd vóórdat zij de toezichthouder daarvan op 6 september in kennis stelden – overeen zijn gekomen gezamenlijk op te treden in de aanloop naar de buitengewone aandeelhoudersvergadering van vorige maand. Een afspraak om samen te werken zonder de toezichthouder daarover in te lichten, is een overtreding van de Nederlandse wet.

De stap van Stork lijkt een tactische zet die bedoeld is om de aanval van de hedge funds op de conglomeraatstrategie van het concern te frustreren. Omdat Stork het voorstel van de hedge funds heeft afgewezen om zichzelf op te splitsen – hoewel dat op de vergadering door 90 procent van de aandeelhouders werd gesteund – weet het Nederlandse concern dat het kwetsbaar is voor een juridisch gevecht met de hedge funds. De raad van commissarissen van Stork kan zelfs door Centaurus en Paulson worden weggestuurd. Dat is de reden dat Stork het gevecht nu naar de aandeelhouders heeft verlegd. Een rechtbank kan het stemrecht van Centaurus en Paulson voor drie jaar opschorten als blijkt dat zij inderdaad in samenspraak hebben gehandeld zonder de markt daarvan op de hoogte te stellen. Of dat nu werkelijk staat te gebeuren of niet, de stap van Stork zorgt voor aanzienlijke vertroebeling van de zaak. Als de hedge funds besluiten de raad van commissarissen te wippen, moet de rechter een nieuwe raad benoemen. Maar hij zou wel eens kunnen aarzelen zo’n grote verandering toe te staan als er nog een juridische procedure speelt.

De tactiek van Stork verdient het te mislukken. Om te beginnen lijkt de juridische procedure niet meer dan een truc. Centaurus en Paulson hebben de toezichthouder nu immers geïnformeerd over hun voornemen gezamenlijk op te treden, hetgeen ze ook werkelijk hebben gedaan op de vergadering van 12 oktober. Of zij dat optreden nu wel of niet al lang van tevoren hebben bekokstoofd, is vooral een zaak van historisch belang.

In de tweede plaats zou het een heel slecht precedent zijn als het Nederlandse rechtsstelsel het voor aandeelhouders onmogelijk zou maken informele gesprekken aan te knopen en initiatieven te ontplooien, zonder te verklaren gezamenlijk op te treden. Het zou iedere vorm van aandeelhoudersactivisme in Nederland extreem moeilijk maken.

En in de laatste plaats verdient de tactiek het te mislukken, omdat Stork niet alleen probeert Centaurus en Paulson de mond te snoeren, maar ook alle andere aandeelhouders die vóór het opsplitsen van het concern stemden. Weliswaar heeft slechts 45 procent van het aandelenkapitaal vóór het voorstel van de hedge funds gestemd, maar dat betekent nog steeds dat slechts 7 procent van het totaal aantal aandeelhouders tégen het voorstel was. Stork moet naar de beleggers luisteren en niet proberen zich achter de rechtbank te verschuilen.

Nicole Lee

Rusland houdt de schijn op

Rusland boekt de ene na de andere overwinning in zijn buitenlandse betrekkingen. De tactiek van economische machtsuitoefening bezorgt het land meer respect dan ooit, en boezemt misschien wel net zoveel ontzag in als de kernwapens van de voormalige Sovjet-Unie. Maar het sociale verval kon het land nog wel eens lelijk opbreken.

Het respect lijkt alomtegenwoordig. De afgelopen week stemden de Verenigde Staten in met de voorwaarden voor de Russische toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en besloot Italië nauwere relaties aan te knopen met de door de staat gecontroleerde Russische gasproducent Gazprom. De ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie willen graag een graantje meepikken van een nieuwe samenwerkingsovereenkomst.

De economische macht van Rusland is vooral gebaseerd op de hoge energieprijzen, De enorme winsten uit de verkoop van olie en gas hebben de regering en een steeds omvangrijker elite in Moskou meer dan genoeg geld verschaft om in de rondte te strooien.

Maar president Vladimir Poetin heeft de energiekaart goed uitgespeeld. In Rusland zelf heeft hij de wet verdraaid om de energiesector stevig onder controle van de staat te kunnen brengen. Een combinatie van dreigementen en omkooppraktijken heeft ervoor gezorgd dat de landen van het ‘bijna-buitenland’, de vroegere USSR, zich redelijk loyaal opstellen. Naar de rest van de wereld heeft hij vooral de mond vol gehad over fair play en wederzijds begrip.

Het internationale beeld is misleidend. Rusland wordt geconfronteerd met ernstige sociale problemen, ondanks de meevaller van de olie-inkomsten. De Russische positie op de Human Development Index, een maatstaf van de VN voor volksgezondheid, onderwijs en welvaart, is in 2005 gedaald van 65 naar 62. Rusland staat vlak achter Libië. Een simpel gegeven: de bevolking van het land neemt jaarlijks met 0,5 procent af.

Dan zijn er de wijdverbreide vriendjespolitiek en corruptie. Neem de benoeming van de zoveelste ex-KGB’er als plaatsvervangend hoofd van Gazprom. Of de stijging van het aantal moorden op overheidsfunctionarissen, managers en anti-corruptie-journalisten.

De kloof tussen de internationale triomfen en het binnenlandse verval is gevaarlijk groot. Poetin zegt dat hij die kloof wil versmallen door de meevallende exportinkomsten verstandig te besteden. Maar dat zal niet makkelijk zijn in een mistroostig en oneerlijk land. Het is waarschijnlijker dat de kloof zich in de tegenovergestelde richting zal vernauwen, in de vorm van een scherpe daling van de export-inkomsten. In dat geval zouden de internationale overwinningen van Rusland ook wegsmelten.

Edward Hadas

Voor meer commentaar uit Londen:www.breakingviews.com.Vertaling Menno Grootveld