Liever warm vlees

‘Dat het paartje zeearenden de Oostvaardersplassen als eerste gebied in Nederland tot broedgebied, heeft uitverkoren, heeft te maken met de kadavers van edelherten die er ’s winters altijd zijn.’ We citeren het jubelende persbericht van Staatsbosbeheer, over het eerste zeearendbroedgeval van Nederland eind mei. Hier mag ecoloog Frans Vera, Godfather van het moerasgebied zijn eigen succes als natuurontwikkelaar en veehouder onder de aandacht brengen. Het persbericht kon niet op een beter moment komen, na alle negatieve publiciteit over de massale sterfte van grote grazers als konikpaarden en edelherten in het moeras. Blijkbaar had Vera’s kadaverdiscipline dan toch goed uitgepakt.

Maar zijn onze in Duitsland geboren zeearenden werkelijk zo gek op dode dieren, dat dit de keus van het broedterrein beïnvloedt? Nee, zo blijkt uit voedselonderzoek van de Werkgroep Roofvogels Nederland (WRN). De arenden halen in de broedtijd hun snavel op voor kadavers van grote grazers. Slechts eenmaal werd een braakbal met paardenhaar gevonden. Vis en kleine grazers als de gans en eend zijn de kost waar de arend zijn jong op voert.

De bevindingen bevestigen internationaal onderzoek naar voedselkeus in de broedtijd, en eerdere mislukte pogingen om arenden met kadavers te lokken. Verwoede Deense pogingen in 1991 om arenden op Bornholm aan het broeden te krijgen, door kadavers uit te leggen bleven vruchteloos. De arenden vestigden zich als eerste in 1995 op Lolland waar ze voor 75 procent leven van vis, lichtverteerbaar voor jonge vogels. In Duitsland en Polen, waar de zeearenden dankzij goed gecoördineerde natuurbescherming massaal toenemen blijkt ook niets van kadaverliefde. Vogels en vis vormen de voorkeur

Maar in de winter dan? Een luie arend gaat zich net als een vos en kraai wel eens aan een kadaver te buiten. Maar zelfs in strenge winters verkiezen arenden vers voedsel boven bevroren kadavers. In 1997 toen de plassen dichtvroren trokken arenden in de Ooostvaardersplassen niet richting de dode koeien maar richting wakken in het Markermeer om eenden te vangen.

Waar is dus de claim van Vera en Staatsbosbeheer op gebaseerd? De WRN wil dat graag nader onderzoeken. Het is mogelijk meer terecht om de Duitse en Poolse natuurbeschermers een bedankbrief te sturen. Dankzij hun succesvolle aanpak namen zeearenden zo sterk toe dat ze de Hollandse grens overstaken. En daar kwam geen dood paard aan te pas.