Babygraven uit de IJstijd gevonden, 27.000 jaar oud

Maar liefst twee laat-paleolithische baby-graven zijn gevonden in Krams-Wachtberg, te Oostenrijk. Het ene is een dubbelgraf van een pasgeboren tweeling, het ander is van een baby van drie maanden. Het gaat om moderne mensen, niet om Neanderthalers. Beide graven liggen vlak bij elkaar en zijn ongeveer 27.0000 jaar oud (Nature, 16 november).

Zulke oude babygraven waren nog niet bekend. De Oostenrijkse archeologen die de vondst presenteren zien er een aanwijzing in dat in de jagersgemeenschappen uit de laatste ijstijd ook pasgeboren kinderen werden gezien als een belangrijke leden van de gemeenschap, belangrijk genoeg om zorgvuldig te begraven.

Het tweelinggraf (zie foto) was overdekt door het schouderblad van een mammoet, gedeeltelijk ondersteund door een slagtand. De skeletjes lagen in de rode oker, een van de twee had als bijgift dertig ivoren kralen. Rode oker komt in de prehistorie vaak voor als grafversiering en wordt vaak gezien als een soort ‘levenskleur’. De archeologen denken dat het om een tweeling gaat omdat de baby's even oud zijn (hun dijbeentjes zijn precies even lang) en omdat ze samen begraven zijn. De doodsoorzaak is onbekend.

In het tweede graf, een meter ten noorden van het tweelinggraf, lag het skelet van een drie maanden oude baby, zonder verdere bijgiften.

De graven lagen vlakbij een jagers-kampement uit de zelfde periode en duidelijk is dat ze gegraven zijn toen er het kamp geslagen werd. De archeologen schrijven voorzichtig dat de graven een rol zullen spelen in het debat over rituelen in het Gravettien, de IJstijdperiode waartoe ze behoren. Dat debat zal dan vooral gaan over de vraag of het hier om rituele offers kan gaan (waren tweelingen wellicht taboe?) of dat de dood van de kinderen juist aanleiding kan hebben gegeven om het kamp op te slaan.

Graven van oudere kinderen zijn overigens niet helemaal onbekend uit de IJstijd. De beroemdste zijn wel de twee kinderen, van 8 en 13, in het Russische Sungir (150 km ten oosten van Moskou), uit dezelfde tijd. Die skeletten waren bezaaid met duizenden zeer zorgvuldig gesneden kralen. Die moeten ooit de inmiddels vergane kleren hebben getooid die de kinderen bij hun begrafenis droegen. Uit de Italiaanse Grotte des Enfants (in Grimaldi), ook uit het Gravettien, zijn ook kindergraven met oker en kralen bekend. In het niet ver van Krems-Wachtberg gelegen Dolni-Vestonice zijn vergelijkbare graven van pubers gevonden. Maar baby-graven zijn dus niet eerder gevonden. Hendrik Spiering