Invloedrijke econoom Friedman overleden

De Amerikaanse econoom en Nobelprijswinnaar Milton Friedman is gisteren op 94-jarige leeftijd overleden.

Friedman, die in 1976 de Nobelprijs voor economie won, heeft grote invloed gehad op het beleid van de Amerikaanse president Ronald Reagan (1981-1989) en de Britse premier Margaret Thatcher (1979-1990).

Friedmans ideeën gaan uit van een sterk vertrouwen in de werking van het marktmechanisme. De overheid moet zich zoveel mogelijk onthouden van ingrepen in het economische proces. Hij erkent dat vrije markten niet perfect zijn, maar Friedman vindt dat imperfecte markten betere resultaten opleveren dan het handelen van bureaucraten.

Friedman maakte naam als theoreticus van het monetarisme (only money matters). Deze theorie verklaart inflatie, werkloosheid en betalingsbalanstekorten uit storingen in het geldwezen. Het monetarisme is een repliek op de Keynesiaanse school, die meer let op de bestedingen, niet zo zeer op geldschepping. In 1956 kwam Friedman, als belangrijkste representant van de zogenoemde Chicago-school, met een goed gefundeerde neo-klassieke reactie op de dominantie van de Keynesiaanse theorieën.

Friedmans grote inspirator was Friedrich von Hayek (1899-1992). Deze Oostenrijkse econoom spoorde hem aan om niet alleen wetenschappelijk actief te zijn, maar ook een breder publiek op te zoeken. Met zijn boek Free to choose, dat Milton Friedman samen met zijn vrouw Rose schreef, bereikte hij een miljoenenpubliek. De gelijknamige tv-documentaire werd wereldwijd uitgezonden en zelfs totalitaire regimes binnengesmokkeld.

Friedman was een controversieel econoom. Hij was adviseur van de Chileense dictator Augusto Pinochet. Tijdens diens bewind (1973-1990) werden ruim 3.000 politieke tegenstanders vermoord. Toen Friedman in 1976 de Nobelprijs voor de economie kreeg, brak er een storm van protest uit.

De laatste jaren fulmineerde Friedman regelmatig tegen de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds, die naar zijn mening nutteloze, bureaucratische instituten waren geworden.

Eén van de meest invloedrijke economen van de afgelopen eeuw overleed na een hartaanval in San Francisco.