Hij komt, hij komt, maar zonder reclameborden

Morgen komt Sinterklaas aan in de Nederlandse steden.

Gemeenten en winkeliers sponsoren de intocht, maar blijven in de luwte. „Het moet een kinderfeest zijn.”

Wil een gemeente de televisie halen met de intocht van Sinterklaas, dan moet aan drie eisen worden voldaan: er moet water zijn voor de stoomboot, het paard moet snel vanaf de boot naar het stadscentrum kunnen rijden, en bovendien moet het in twintig minuten een pittoreske route kunnen afleggen.

Dat zegt Ajé Boschhuizen, eindredacteur van de intocht van Sinterklaas en het Sinterklaasjournaal op de NPS. Morgen zendt de NPS vanaf 12 uur op Ned. 1 en 3 de intocht van de Goedheiligman uit vanuit Middelburg.

Aan de uitzending gingen maanden van voorbereiding vooraf. De NPS zet zevenhonderd man in voor het programma, en de gemeente Middelburg maakte vijfentwintig ambtenaren voor de intocht vrij. Over de kosten van de uitzending wil de NPS niets zeggen, maar de gemeente Middelburg besloot om 85.000 euro aan de intocht te besteden. „Waarschijnlijk wordt het in de praktijk nog wel meer”, zegt gemeentewoordvoerster Marieke Kalverboer.

Daar staat dan ook wel wat tegenover. Middelburg verwacht zaterdag tussen de 40.000 en 50.000 bezoekers. Bovendien zullen naar verwachting twee en een half miljoen kijkers de Zeeuwse hoofdstad een uur en een kwartier lang op televisie zien. Geen wonder dat Middelburg al jaren brieven stuurde naar de NPS om de Sint op tv te mogen onthalen.

„We krijgen jaarlijks heel veel brieven van gemeenten”, zegt Boschhuizen van de NPS. „We kijken of ze aan de criteria voldoen, en we kiezen ieder jaar een andere regio van Nederland. Vorig jaar zaten we in Sneek in Friesland, nu in Zeeland.”

Boschhuizen vindt het noodzakelijk dat de intocht door de Publieke Omroep wordt uitgezonden. „Sinterklaas dreigt al gauw een commercieel feest te worden, terwijl het een echt kinderfeest moet blijven. De Publieke Omroep kan dat garanderen.” Ook Middelburg moet oppassen met sponsoracties, nu de camera’s in de stad gaan draaien. Kalverboer: „We hebben ieder jaar een intocht in de stad, en die wordt door veel winkeliers en bedrijven gesponsord. Dat doen ze nu ook, maar sponsoracties mogen niet op de televisie. Daar moeten we rekening mee houden.”

Ook bij de intocht in Rotterdam, zaterdag, is het van belang dat reclames van winkeliers niet de boventoon voeren. Al 55 jaar organiseert het Rotterdams Studenten Corps de optocht. „Het geld komt grotendeels uit het old boys network, en de Sint wordt gespeeld door een oud-lid dat goed kan paardrijden”, zegt Luwe de Grooth, lid van het studentencorps en organisator van de intocht. „Wij vinden het leuk om dit voor de stad te doen. Ons doel is om de optocht zo min mogelijk commercieel te houden.”

„Als winkelier heb je eigenlijk geen profijt van het sponsoren van een Sinterklaasoptocht”, zegt Jan Hilkemeijer van boekhandel Selexyz Scheltema in Amsterdam. De boekhandel, die in december ongeveer drie keer zo veel omzet als in andere maanden, komt tijdens de intocht aanstaande zondag niet voor op spandoeken of reclameborden. „We zullen worden genoemd in een dank-advertentie, maar dat is het dan ook.” Sinterklaas is voor de boekhandel weliswaar een goede tijd, maar met kerst verkoopt Scheltema nog meer. Toch doet de boekhandel mee, omdat de Sinterklaasactiviteiten volgens Hilkemeijer „ontzettend sympathieke projecten” zijn. „Voor ons is deze sponsoring dus geen onderdeel van een goed doordachte campagne.”

De organisatoren bij zowel de NPS als het Rotterdamse corps valt het op dat alle kinderen Sinterklaas vieren, ongeacht hun etnische afkomst. Boschhuizen: „De ervaring van de Sint (acteur Bram van der Vlugt) en de Hoofdpiet (cabaretier Erik van Muiswinkel) is dat ze in de Sinterklaastijd met zowel allochtone als autochtone kinderen spreken. We hebben geen cijfers over hoeveel kijkers naar de intocht van allochtone afkomst zijn, maar hebben de indruk dat het programma breed gedragen wordt.”

In Rotterdam gaat er een vrijwilligersorganisatie bij scholen langs, om alle kinderen enthousiast te maken voor Sinterklaas. Ook daar zijn bij de intochten „altijd heel veel allochtone kinderen aanwezig”, aldus De Grooth.

Kritiek op de karikaturale figuur van Zwarte Piet hebben noch De Grooth noch Boschhuizen ooit gekregen. De Grooth: „We krijgen wel veel reacties, bijvoorbeeld van mensen die graag Zwarte Piet zouden willen spelen. Maar ik heb nog nooit van iemand gehoord dat hij niet door de beugel zou kunnen.”