En zo komt er een einde aan

Hoe kan de internationale gemeenschap zorgen dat het niet verder uit de hand loopt.

Zes (on)mogelijkheden.

1 Blijven en doorzetten, tot Irak een stabiele democratie is. Dit was tot dusverre in principe de politiek van president Bush. Waarschijnlijk resultaat: toestand blijft in de afzienbare toekomst verslechteren. 150.000 Amerikaanse militairen zijn er de afgelopen drieëneenhalf jaar niet in geslaagd te verhinderen dat Irak in een bloedige burgeroorlog terechtkwam. Waarom zouden zij nu opeens dit tij kunnen keren?

2 Big Bang, helemaal weg uit Irak, en snel. Risico: een ramp. Nu al vallen er meer dan 100 doden per dag, terwijl de Amerikanen en nog enkele duizenden Britse en andere buitenlandse militairen geweldplegers proberen uit te schakelen. Als die zwaar bewapende strijdmacht wegvalt, is een orgie van moordpartijen haast zeker.

3 Een geleidelijke terugtocht binnen vier tot zes maanden, zoals de nieuwe Amerikaanse Democratische meerderheid nu oppert. Eerst uit de steden weg naar grote bases, en dan het land uit. Dit zou de Iraakse regering ertoe moeten brengen eindelijk serieus de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van haar land op zich te nemen en, onder andere, de shi’itische milities te ontmantelen. Kans: haast nihil. De Iraakse regering van nationale eenheid is scherp verdeeld, premier Maliki zwak. Verder: zie het voorgaande punt.

4 Méér troepen naar Irak. Dit is voorgesteld door de Democratische senator John McCain en gesteund door ex-generaal Anthony Zinni. Het idee is het initiatief te heroveren, de boel te stabiliseren, nationale verzoening op gang te brengen en in de tussentijd de Iraakse leger- en politiediensten op een niveau te brengen dat ze zelf de veiligheid kunnen handhaven. Voor zo’n shocktherapie is echter een ondenkbaar groot aantal extra troepen nodig. Bovendien is de situatie waarschijnlijk al te ver verloederd. Als mensen andere mensen op grote schaal met elektrische boren bewerken, zijn ze niet meer tot rede te brengen.

5 Praten met de buurlanden Iran en Syrië om de toestand in Irak te pacificeren. Voorlopig heeft president Bush grote moeite met dit komende advies van de Studiegroep Irak van ex-minister Baker, die hij overigens zelf heeft ingesteld. De ‘schurkenstaten’ zelf zullen een tegenprestatie eisen; Iran aanvaarding van zijn omstreden nucleaire programma en Syrië opheffing van zijn diplomatieke isolement. Verder hebben ook zij onvoldoende invloed op de geweldplegers om de angel uit de burgeroorlog te halen.

6 Vreedzame opsplitsing van Irak in een Koerdisch noorden, sunnitisch midden en shi’itisch zuiden. Maar wat te doen met Bagdad en andere gemengde steden? Hoe komen de olieloze en ingesloten sunnieten in het midden aan hun gerief? Wat te doen als daar een Al-Qaeda-terreurregime aan de macht komt? Enz. enz.

Mogelijke uitkomst: Irak valt moordend en etnisch zuiverend uit elkaar. Turkije en Iran interveniëren in Koerdistan, dat zij als bedreiging voor hun eigen eenheid zien; Saoedi-Arabië in pro-Iraans Shi’istan uit angst voor besmetting van zijn eigen shi’itische minderheid met het onafhankelijkheidsvirus.

Er breekt een regionale oorlog uit boven op de grootste olievoorraad van de wereld. De olieprijs stijgt naar 200 dollar. De wereldeconomie zakt in elkaar.