Een brug zijn met je handen

Onder doven is ze beroemd, horenden zappen verder.

Corline Koolhof is gebarentolk bij het journaal.

Zo onzichtbaar mogelijk zijn. Dat probeert ze, vertelt gebarentolk Corline Koolhof. „Je wilt dat de mensen voor wie je tolkt het gevoel hebben dat ze rechtstreeks met elkaar praten, zonder jou ertussen.” Desondanks is Koolhof onder doven heel bekend. Ook de meeste horenden zullen haar weleens gezien hebben, als ze ’s ochtends even aan het zappen waren. Sinds de NOS in 2000 op werkdagen begon met het uitzenden van de vroege journaals met gebarentolk, hoort Koolhof bij het kleine groepje tolken dat dit doet. En nu herkennen horenden haar soms ook op straat. „Maar alleen als ik aan het gebaren ben.”

Koolhofs beide ouders werden doof geboren. Zij en haar, ook horende, broer en zus werden tweetalig opgevoed. Haar ouders hadden op de dovenschool gesproken taal geleerd, maar gebruikten thuis ook gebarentaal. „Ik ben met beide talen even vertrouwd. De groep horenden is veel groter maar je ouders staan het meest dichtbij.” Volgens Koolhof kun je het vergelijken met kinderen die Marokkaans-Nederlands worden opgevoed.

Ze is er „ingerold”, zegt Koolhof over haar baan als doventolk. „Dove mensen doen vaak een groot beroep op hun jonge kinderen om te tolken. Ik vervulde die brugfunctie al van jongs af aan.” Eerst deed Koolhof het tolkenwerk erbij, „soms voor een bosje bloemen” en werkte ze in een buurthuis. Pas toen halverwege de jaren ’80 het rijk besloot doven voortaan een vergoeding te geven om af en toe een tolk in te huren, kon ze er echt haar beroep van maken.

Koolhof haalt tien minuten voor het begin van het journaal van zeven uur de tekst op bij de nieuwslezer. „Maar er kan altijd op het laatste moment nog iets veranderen.” In een aparte studio vertaalt ze het journaal live in gebaren. „Het is vreemd om in je eentje met een camera op je neus te tolken.” Haar favoriete nieuwslezer? „Rik van de Westelaken. Hij heeft een prettig spreekritme.” Met haar handen beeldt Koolhof een balk uit, en waar die ophoudt. „Dat is Balkenende. Minder vaak voorkomende namen spellen we met lettergebaren. Bij een hele moeilijke naam noemen we soms gewoon de functie: ‘de Chinese vice-president’.”

Zaterdagochtend zal Koolhof, samen met een collega, de intocht van Sinterklaas op tv vertalen voor dove kinderen. Ze heeft er nu al zin in. „We zijn dan gebarenpietjes, geschminkt en in een pietenpak. We gaan ook gek doen hoor. Met pepernoten gooien, ineens uit beeld springen of een zonnebril opzetten. Als echte pieten.”

Wat is Sinterklaas in gebarentaal? Zoek het filmpje op in het gebarenwoordenboek:www.gebarencentrum.nl