Door de muur kijken naar terroristen

Europa stimuleert producten die het leven na ‘11 september’ veiliger maken.

Nuttig bij gijzelingen of zoekacties naar terroristen.

Het apparaat om door de muur te kijken kan van pas komen bij gijzelingen . Foto Time Domain Corporation

Het lijkt meer iets voor een James Bondfilm: een apparaat om door een muur te kunnen kijken. Maar op de Technische Universiteit in Delft wordt op dit moment met geld van de Europese Unie gewerkt aan onderzoek, dat de productie van zo’n machine mogelijk moet maken.

Alexander Yarovoy is een van de onderzoekers die meewerkt aan het project. Hij is expert op het gebied van radartechnologie en werkt bij het International Research Centre on Telecommmunications and Radar (ICTR). Waarom heeft Europa hem ingeschakeld? „Sinds ‘11 september’ is de EU erg bezorgd over de veiligheidssituatie in Europa. Wetenschappers en productontwikkelaars worden gestimuleerd aan instrumenten te werken die het leven veiliger kunnen maken.” En een apparaat om door muren te kijken kan van pas komen bij een gijzeling of als vermeende terroristen zich ergens schuilhouden.

Yarovoys onderzoek wordt voor de helft gefinancierd uit het Europese PASR programma (zie inzet). Sinds de oprichting van dit Europese programma voor veiligheidsonderzoek in 2004 is 45 miljoen besteed. Vorige maand maakte de Europese Commissie bekend voor nog eens 15 miljoen euro onderzoeken te gaan steunen.

„De technologie om te kunnen zien wat er achter een muur gebeurt bestaat: het is mogelijk. Maar om dit ook echt toe te kunnen passen, dat is nog een hele uitdaging”, vertelt Yarovoy. De technologie waar hij op doelt heet ultra wide band radar (UWBR). Dat is radar zoals gebruikt in bijvoorbeeld lucht- en scheepvaart of in detectiepoortjes, maar dan met een ultra grote bandbreedte. „Met deze technologie kun je zien dat een bepaald object aanwezig is én hoe het eruit ziet”, legt Yarovoy uit.

Toepassingen van UWBR kunnen bijvoorbeeld zijn het opsporen van landmijnen, het inspecteren van de lading van vrachtwagens en het opsporen van wapens. Maar om wapens te zoeken worden toch al metaaldetectors en poortjes gebruikt? Yaravoy: „Als terroristen een plastic bom op hun lichaam dragen vind je die niet, en zo’n poortje, daar moet die terrorist dan maar net doorheen lopen.” Met een UWBR- apparaat zou je van een afstandje door iemands tas heen kunnen kijken.

De techniek om met UWBR van buiten in de gaten te houden wat er in een ruimte gebeurt heet through-wall-imaging. Er bestaan al apparaten die dit kunnen, maar die kennen vele tekortkomingen, vertelt Yarovoy. Hij toont plaatjes van een scherm met handvaten waarop rode bollen te zien zijn, die staan voor mensen aan de andere kant van de muur. „Maar aan zo’n bol kun je niet zien of de persoon man of vrouw is, klein of groot, en wie de gijzelnemer en wie de gegijzelde is.” Yarovoy wil naar een instrument toe dat een gedetailleerde 3D-animatie kan tonen van wat er aan de andere kant van de muur gebeurt. „Dus ook waar een kast staat of een bureau, en welke houding de mensen hebben.”

De fundamentele technologie die nodig is, is al voorhanden. Yarovoys onderzoek richt zich op de toepassing. Een Frans bedrijf ontwikkelt de komende twee jaar een prototype. Maar daarna is het apparaat nog niet binnen handbereik. De EU kan immers niet meebetalen aan de ontwikkeling van een echt product. Dit zou concurrentievervalsing zijn. Om tot een product te komen, zal de industrie veel geld moeten investeren.” Yarovoy: „In radartechnologie geldt: als de ontwikkeling van technologie 1 euro kost, kost de ontwikkeling van een prototype 10 euro en de ontwikkeling van het product 100 euro.”