Besloten tuin

In de rubriek `Buitenkunst` (Cultureel Supplement, 3 november) wordt het begrip `hortus conclusus` gebruikt zonder (cultuur-) historisch besef. Zowel bij de Vlaamse Primitieven als bij schilders in de Vroeg- en Hoog-Renaissance werd Maria vaak afgebeeld in een besloten tuin (hortus conclusus). Dit is terug te voeren op een interpretatie van Hooglied 4:12, die in de nieuwe Bijbelvertaling luidt:

Zusje, bruid,

een besloten hof ben jij,

een gesloten tuin,

een verzegelde bron.

In de schilderkunst had dit beeld ten doel de kuisheid en de reinheid (maagdelijkheid) van Maria te onderstrepen. Ruim een eeuw later is in de noordelijke Nederlanden deze beeldtraditie gebruikt om in politieke prenten de maagdelijkheid van de Hollandse maagd Hollandia afgebeeld in een hortus conclusus te benadrukken.

Misschien kunnen de geïinterviewde kunstenaars nog eens opheldering verschaffen over hun diepere zielenroerselen bij de naamgeving. Ik althans zie de overeenkomst tussen een versierd fietspad en tunneltje en een hortus conclusus niet.