Do you have a ? beum

Als de bankiersconferentie in Frankfurt vorige week een boksgala was geweest had het de ‘Strijd der Titanen’ geheten: Jean-Claude Trichet versus Ben Bernanke. De president van de Europese Centrale Bank en de voorzitter van de Amerikaanse Federal Reserve zijn onbetwist de twee machtigste mannen van de monetaire wereld.

Het is dan ook opmerkelijk dat zij het over één heel belangrijk punt volkomen oneens zijn: Trichet brak een lans voor het blijven betrekken van ontwikkelingen in de geldhoeveelheid bij het formuleren van het monetaire beleid. Bernanke doet de geldhoeveelheid – het contante en girale geld in omloop plus deposito’s – af als een niet meer ter zake doende grootheid, die door ontwikkelingen in het moderne financiële systeem achterhaald is.

De Fransman Trichet zet de traditie voort die de ECB erfde van de Duitse centrale bank, de Bundesbank. Er is volgens die traditie een verband tussen de hoeveelheid geld in omloop en het optreden van inflatie. De geldhoeveelheid is als indicator voor het te voeren rentebeleid inmiddels wel minder belangrijk gemaakt, maar vormt nog steeds één zuil voor het beleid. De andere zuil bestaat uit conventioneler variabelen, waaronder allerlei indicatoren uit de reële economie die vooruitlopen op de inflatie.

De Amerikanen doen het gewoon zonder de geldhoeveelheid, sinds deze variabele zich daar in de jaren tachtig zo vreemd begon te gedragen dat er geen rentebeleid meer op te maken was. Zo niet Trichet. Die verdedigde het geldgroeibeleid vorige week nog in een artikel in de Financial Times. Het probleem is dat de ECB al sinds de introductie van de euro met een veel te hoge geldgroei kampt. Over september bedroeg de groei in de eurozone 8,2 procent, en in de kredietverlening aan de private sector is de groei zelfs 11,4 procent. Volgens de theorieboeken zou er na al die jaren van excessieve geldgroei al lang een sterk oplopende inflatie hebben moeten optreden in de eurozone, maar die is er niet. Daar zijn allerlei verklaringen voor, maar het wordt zo langzamerhand onbevredigend als zeven jaar na de start van de ECB er nog geen vast verband is aangetoond.

Zou Bernanke toch gelijk hebben? Wellicht zal er nog iets langer moeten worden gewacht, want een krediet-boom kan alsnog via allerlei kanalen tot uitdrukking komen in inflatie. Denk maar aan de enorme wereldwijde door krediet aangewakkerde speculatie in metalen.

Trichet verdient enig respijt. Al was het maar omdat we allemaal weten hoe een speurende Fransman soms toch een mysterie oplost.

Maarten Schinkel