Stijldanspolitiek

De zondagmorgen brengt een heerlijk programma op de Amerikaanse nieuwszender CNBC: The McLaughlin Group. Een vast panel van journalisten, van compromisloos rechts (Pat Buchanan) tot mild links (Eleanor Clift van Newsweek) ‘discussieert’ over politiek. Dat gaat als volgt: presentator John McLaughlin – meer buldog dan mens – mept een stelling als een rauwe biefstuk op tafel. Grommend storten zijn collega-honden zich op het stuk vlees. Gespreksleider McLaughlin kan het hardst schreeuwen van allemaal. Hij wakkert geamuseerd aan of kapt genadeloos af. Onder al dit geweld blijft het gesprek verrassend inhoudelijk: het blijven topjournalisten die er in dertig minuten een analyse van het nieuws doorheen jassen.

Fataal is het om hierna over te schakelen naar het tamme Buitenhof. Wat ‘kritische journalisten’ en lijsttrekkers daar met elkaar doen, lijkt meer op stijldansen dan op een kruisverhoor. Keken zij maar wat vaker naar The McLaughlin Group, waar op leven en dood wordt gestreden. In plaats daarvan spugen Nederlandse lijsttrekkers braaf uit wat campagnestrategen hebben voorgekauwd. Zelden vlamt ergens oprechte zorg, woede of twijfel op.

Deze rimpelloze mensen moeten wij ons steeds ingewikkelder lot in handen geven? Weet u het zeker? Een gedachte-experiment. Er is een ramp gebeurd. Nederland staat onder water, ademt giftig gas in, sterft in een massaal treinongeluk. Wie zal ons troosten? We zitten met kloppend hart voor de kleurentelevisie, om met grootmeester Reve te spreken. Kunt u één lijsttrekker bedenken die als een ware vader of moeder de natie op schoot neemt? Dat Balkenende het niet kan, heeft hij afdoende gedemonstreerd. Bos dan, of Rutte? Waar staan ze voor? Als we hun mediaprofiel moeten geloven: voor niks bijzonders. Mannen met een webcam en een volkoren boterham. Guitige, gladde carrièremannetjes, ingesnoerd in hun gespleten partijen.

Dan wekken de schreeuwers bij McLaughlin meer vertrouwen. Aanstellers, zeker, maar met inhoudelijke en vooral bezielde opvattingen. Niet bang om mensen voor het hoofd te stoten.

Merel Boers

Freelance journalist en historicus