‘Polen was betrokken bij geheime CIA-gevangenissen’

Ze hebben bestaan, de geheime gevangenissen van de Amerikaanse inlichtingendienst CIA voor terreurverdachten. In september gaf president Bush het zelf toe. Maar waar? Ook in Europa? En wisten Europese landen wat er met verdachten zou gebeuren? Het is nog steeds niet duidelijk.

Vorige week ging Sophie in ’t Veld, lid van een onderzoekscommissie van het Europees parlement voor D66, met enkele collega’s naar Polen. Dat is één van de landen waar volgens mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch een geheime gevangenis zou zijn geweest.

En, wat gevonden?

„Nee. We hebben nog een keer de formele versie van de Poolse regering te horen gekregen: niks aan de hand. Maar dat verbaast me niet. Ik ben er wel steeds meer van overtuigd dat Polen betrokken is geweest. Hoe precies, dat wordt niet duidelijk, maar tussen de regels door hoor je: er is wel wat aan de hand.”

Wat heeft u dan gehoord?

„Ik denk dat de Polen actief mee hebben gedaan, dat ze loyaal zijn geweest aan de Amerikanen en dat ze zich verraden voelen door Bush, die het bestaan van geheime gevangenissen heeft erkend. Een journalist zei: we voelen ons bedrogen. Verder hebben we gesproken met het hoofd van een geheime dienst. Die zei natuurlijk niet wat er precies was gebeurd. Maar op een gegeven moment liet hij zich wel ontvallen: in het vervolg denken we wel twee keer na voordat we samenwerken met de Amerikanen.”

Is dat niet een beetje raar?

„Hij wilde duidelijk iets kwijt. Deze zaak is aan het rollen gebracht doordat CIA-agenten gingen praten. Ik denk dat andere diensten nu ook zenuwachtig worden. Dat ze bang zijn dat er meer naar buiten komt en dat zij de schuld krijgen, terwijl de politiek verantwoordelijk was.”

Hoe nu verder?

„Begin volgend jaar zullen we conclusies trekken. Maar wij zijn geen rechtbank. Het is niet aan ons om een smoking gun te vinden. Het staat vast dat gevangenen zijn verplaatst, dat er mensen zijn ontvoerd, en dat er gevangenissen zijn geweest. Het is nu aan Europese regeringen om uitleg te geven aan hun burgers.”

Bekijk de site van Sophie in ’t Veld via www.sophieintveld.nl