‘Op de bus heb je nauwelijks tijd voor een plaspauze’

Het openbaar vervoer in de vier grote steden staakt vandaag tegen marktwerking. „Wij moeten durfkapitalisten aantrekken.”

„De tram komt niet hoor”, roept trambestuurder Ata Alavi. Hij hangt uit het raam van ‘zijn’ tram 9, op weg naar Scheveningen. Een groepje jongeren bij een halte aan de overkant weet niet dat er wordt gestaakt. Het is even na negen uur, vanmorgen in Den Haag. De HTM doet mee aan de werkonderbreking, buiten de spits, van het openbaar vervoer in de vier grote steden.

Alavi (45) steunt de actie „uit solidariteit met de buscollega’s”. Want de aanbestedingen in het openbaar vervoer, die de regering in het kader van de privatisering oplegt aan de vervoersbedrijven, zullen beginnen bij de bussen en worden pas later ook bij de trams en metro’s toegepast. „Wij hebben er niet zo gauw last van.”

HTM-buschauffeur Els Schouten (47) spuwt haar gal over de privatisering. „Eigenlijk zijn de bonden te laat met de acties. Onze werktijden zijn nu al veel langer. We moeten diensten draaien van negen uur per dag. Tijd voor een bakje koffie of een plaspauze heb je nauwelijks. En de reizigers worden afgescheept met minder haltes en minder bussen, waardoor je weer meer agressie krijgt.”

Maar bedrijfsleider Tjibbe Dijk van de tramremise in Scheveningen heeft veel minder moeite met de privatisering. „Het past in onze plannen om een van de grootste openbaarvervoerbedrijven van Nederland te worden.” Dijk zegt dat HTM zal bieden op concessies die vrijkomen in andere steden. „De HTM die in Rotterdam het vervoer verzorgt, waarom niet?”

De regering, gesteund door een Kamermeerderheid, wil dat alle openbaarvervoerbedrijven worden verzelfstandigd. Een aantal, waaronder HTM, is al zelfstandig, alleen is er meestal maar één aandeelhouder, in Den Haag is dat de gemeente. De Rotterdamse RET is nog volledig een gemeentebedrijf. „Wij moeten andere aandeelhouders aantrekken, banken, durfkapitalisten”, zegt Dijk.

De directies van de openbaarvervoerbedrijven steunen de acties niet. Zij zijn inmiddels, zij het schoorvoetend, akkoord gegaan met de privatisering. „We hebben jarenlang gelobbyd om de marktwerking tegen te houden”, zegt een woordvoerder van de RET. „Dat is niet gelukt. Regering en parlement staan erachter en zo werkt de democratie. Wij moeten die marktwerking uitvoeren en daar zijn we nu mee bezig.”

De directie van de RET heeft bij de bonden wel gedaan gekregen dat vandaag de metro in Rotterdam is blijven rijden.