Geen bus en tram vandaag

Vandaag staakt het openbaar vervoer in de vier grote steden van 9 tot 16 uur.

De organiserende bonden zijn tegen de marktwerking die de regering wil invoeren.

Lolke van der Heide

De staking in het openbaar vervoer in Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht heeft één voordeeltje voor de reizigers: de bussen, trams en metro die, vóór en na de werkonderbreking, ’s ochtends vroeg en vanaf de late middag wel rijden, zijn gratis.

Maar gratis openbaar vervoer is niet de inzet vandaag. De organiserende bonden, FNV Bondgenoten en Abvakabo FNV, keren zich met hun actie tegen verdere invoering van de marktwerking die het kabinet en de Tweede Kamer in de vervoerssector willen doorvoeren. „Een uiterste middel om duidelijk te maken dat de marktwerking in het openbaar vervoer is mislukt”, noemt Andries van den Berg, manager vervoer van FNV Bondgenoten de staking.

De bonden eisen dat de regering de de verplichte aanbesteding in het openbaar vervoer met twee jaar uitstelt. Afgelopen maandag voerde minister Karla Peijs (Vervoer) overleg hierover met de bonden, maar dat liep op niets uit. Geen van beide partijen bleek bereid tot een compromis.

„Ik heb echt m’n best gedaan om te voorkomen dat deze acties doorgaan”, zei Peijs na afloop. „Ik begrijp de gevoelens van het personeel, maar snap niet dat de vakbonden kiezen voor stakingen. Ze hadden ook kunnen kiezen voor alleen een demonstratie. Nu duperen ze de reizigers.”

De actievoerders stellen dat dit meevalt: er is gekozen voor een werkonderbreking in de daluren, zodat forenzen die in de spits van het openbaar vervoer gebruik maken geen last hebben van de acties.

„Wij vinden dat er moet worden geluisterd naar de werknemers in het openbaar vervoer”, zegt een woordvoerster van FNV Bondgenoten. „Onze leden zeggen ons dat het openbaar vervoer door de marktwerking de afgelopen jaren is verslechterd. Minder haltes en materieel dat niet goed meer wordt onderhouden. Ook de arbeidsvoorwaarden zijn minder dan voorheen.” Met het oog op de verkiezingen van volgende week willen de bonden dat de privatisering weer „op de politieke agenda wordt gezet”.

De directies van de openbaarvervoersbedrijven in de vier grote steden steunen de acties niet. Zij zijn inmiddels, zij het schoorvoetend, akkoord gegaan met de privatisering. „We hebben jarenlang gelobbyd om de marktwerking tegen te houden”, zegt een woordvoerder van de RET. „Maar dat is niet gelukt. Regering en parlement staan er wel achter en zo werkt de democratie. Dan moeten wij dat ook uitvoeren en daar zijn we nu mee bezig.” De directie van de RET heeft bij de bonden wel gedaan gekregen dat vandaag de metro in Rotterdam blijft rijden. „Dit is de vijfde werkonderbreking in korte tijd. Wij vonden dat ontoelaatbaar en eisten dat één van de drie modaliteiten - tram, bus of metro - zou blijven rijden. In ruil daarvoor zullen wij geen loon inhouden op de stakers.”

De Vereniging Reizigers Openbaar Vervoer (Rover) vindt ook dat het openbaar vervoer er de laatste jaren op achteruit is gegaan. „Maar dat komt door de bezuinigingen, niet door de aanbestedingen”, zegt een woordvoerder. Rover toont zich juist een voorstander van marktwerking. „Door de knoet van de markt kun je een beter product krijgen voor hetzelfde geld.” Rover wijst erop dat geprivatiseerde vervoersbedrijven het veel beter doen dan overheidsondernemingen. „De RET is helemaal in handen van de gemeente Rotterdam en het is het minst efficiënte en duurste ov-bedrijf in Nederland. Dus het verhaal van de SP dat een nutsbedrijf het beste af is ‘in handen van het volk’ is klinkklare kletskoek.” Volgens Rover doet het Haagse vervoersbedrijf HTM het juist heel goed dankzij het feit dat het een privaat bedrijf is. .

Meer weten over de standpunten van partijen? Kijk op: www.rover.nl en www.doodziekvanmarktwerking.nl of 08161 naar 7585