Berlijn biedt 200.000 asielzoekers nieuwe kans

Uitgeprocedeerde asielzoekers die al jaren in Duitsland worden geduld krijgen een nieuwe kans op een verblijfsvergunning. Het gaat om ongeveer 200.000 mensen, hoofdzakelijk afkomstig uit Turkije en voormalig Joegoslavië, die met succes keer op keer hun uitzetting hebben aangevochten. De regeling geldt niet voor de naar schatting één miljoen buitenlanders die illegaal in Duitsland verblijven.

In Nederland wordt de situatie van 26.000 uitgeprocedeerde maar niet uitgezette asielzoekers opnieuw beoordeeld. Inmiddels zijn 22.000 gevallen bestudeerd: 10.000 mensen kregen een verblijfsvergunning, 4.000 mensen zijn officieel uit Nederland vertrokken en 8.000 mensen hebben met onbekende bestemming de opvangcentra verlaten.

Na tien jaar politieke strijd hebben de coalitiepartners in Berlijn, CDU en SPD, elkaar gisteren tamelijk geruisloos gevonden in een compromis over een eenmalige regeling voor niet erkende vluchtelingen die al langer in Duitsland wonen. De regeling moet nog worden goedgekeurd door de deelstaten, die het beleid uitvoeren.

Minister van Binnenlandse Zaken Wolfgang Schäuble (CDU) wil niet-erkende vluchtelingen die al acht jaar in Duitsland zijn een verblijfsrecht geven voor twee jaar. In die periode moeten ze bewijzen dat ze in hun eigen onderhoud kunnen voorzien. De vluchtelingen moeten redelijk Duits spreken en mogen geen strafblad hebben. Lukt het hen niet om binnen twee jaar een baan te vinden, vallen zij terug in de oude verblijfsrechtelijke status van ‘gedulde vluchteling’. Lukt dat wel, dan wordt de verblijfsvergunning verlengd.

Voor gedulde vreemdelingen gelden nu nog beperkingen op de arbeidsmarkt. Ze komen pas in aanmerking voor een baan als er geen Duitsers en geen EU-burgers te vinden zijn. Ook mag een vluchteling die in het noorden wordt gehuisvest niet naar het zuiden verhuizen om daar een baan aan te nemen, of omgekeerd. Deze belemmeringen worden geschrapt.

In de controverse stonden CDU en SPD lang tegenover elkaar. De SPD wilde mensen eerst een vergunning geven zodat het eenvoudiger zou zijn een baan te vinden. De CDU wilde mensen eerst aan het werk hebben, voordat sprake kon zijn van een verblijfsrecht.

De deelstaten Beieren (CSU) en Nedersaksen (CDU) hebben protest aangetekend. Zij vrezen dat de buitenlanders onder de nieuwe regeling een massaal beroep zullen doen op de sociale voorzieningen. Regering en deelstaten willen nog deze week to een vergelijk komen.