Relalarm vangt boze stemmen op

Wie in de binnenstad van Groningen een knokpartij wil beginnen, zal dat voortaan in stilte moeten doen. Morgen wordt daar officieel een agressiedetectiesysteem in gebruik genomen dat geluid analyseert. Het systeem kan aan de stemkarakteristieken van het uitgaansvolk horen of er een vechtpartij dreigt.

De microfoons van het systeem zijn gekoppeld aan bewakingscamera’s. Personeel in de meldkamer kan bij agressiealarm de situatie inschatten en er eventueel agenten op afsturen.

In een test van het systeem, eerder dit jaar, werden gedurende drie maanden drie agressievelingen aangehouden, op enkele honderden gevallen van straatgeweld per jaar. „Maar het is minstens zo belangrijk dat agenten er vaker op tijd bij kunnen zijn”, zegt burgemeester Jacques Wallage van Groningen. „Bij agressie in het uitgaansleven is vaak sprake van drank en drugs, en lopen de emoties snel op. Als je dan kunt interveniëren, hoef je vaak niet eens iemand aan te houden.” Volgens Wallage is het deels aan de camera’s te danken dat het straatgeweld in Groningen, anders dan in andere steden, in ieder geval niet stijgt.

Het systeem werd ontwikkeld door het bedrijf Sound Intelligence, op basis van onderzoek aan de Rijksuniversiteit Groningen. „Als mensen echt agressief zijn, spannen ze hun strottenhoofd aan, waardoor er spanning op hun stembanden ontstaat”, zegt Peter van Hengel van Sound Intelligence. De gespannen stembanden leiden tot verlies aan controle over het stemgeluid, dat daardoor vervormd of ‘overstuurd’ wordt.

In een grafische weergave van de frequentiebestanddelen van het stemgeluid verraadt de agressieve stem zich door een verbreding van de bovenste frequentiebanden, zegt Van Hengel. Met signaalanalyseapparatuur is dat goed op te pikken. Bij gewoon gebral, gejoel en geschreeuw treedt de spanning op het strottenhoofd en de bijbehorende vervorming niet op, en in de praktijk blijkt het erg moeilijk om het effect te imiteren, zegt Van Hengel. „Studenten zijn komen kijken of ze het systeem af kunnen laten gaan, maar dat lukte niet.” Het Groningse systeem draait officieus al een paar weken op vier plekken in de binnenstad. Rotterdam doet een proef met het systeem en ook de gevangenis in Lelystad, de mobiele telefoonketen T-mobile, een CWI Amsterdam en de NS zijn bezig met tests.