NDT valt, waggelt, zwalkt en plagieert

Dans: Sleepless door het Nederlands Dans Theater II. Gezien 9 nov Lucent Den Haag. Tournee t/m 19/12. Inl: www.ndt.nl

Het Nederlands Dans Theater II biedt een avond vol extremen, met een van de mooiste en kortste choreografieën ooit gemaakt - Shutters Shut van Lightfoot León - en een nieuw werk dat een kort leven beschoren lijkt: Flockwork van Alexander Ekman.

De Zweed Ekman (1984) danste tot vorig jaar zelf bij NDT II. Tijdens de NDT-choreografieworkshops van 2004 en 2005 toonde hij een aanleg voor het maken van humorvolle dans. De verwachtingen waren dan ook hooggespannen.

Ekman ontwierp voor Flockwork zelf het decor (hangende vuilnisbakken waaruit het later regent), hij maakte de video (portretten van de dansers) en schreef een gedeelte van de muziek. Met veertien dansers tot zijn beschikking had Ekman in Flockwork veel mogelijkheden, die hij goed uitbuit: de vele massascènes zwepen de zaal op. De dansers schreeuwen, lachen en huilen unisono de zaal tegemoet, ze waggelen in eendenpas door de ruimte, ze zwieren drie lange tafels rond waarachter ze zich verstoppen of ze bevriezen hun bewegingen tot tableaux vivants.

Het ene vondstje na het andere wordt getoond, en het licht van Tom Visser is zo goed dat het alle zwakheden van de choreografie lijkt te camoufleren. Toch is er ook voor Visser geen redden aan. Ekman overschreeuwt zichzelf en lijkt zich niet van Kyliáns komische balletten los te kunnen maken. Hij plagieert veel ideeën van anderen, maar hij mist de vertelkracht, timing, eigenheid, scherpte én humor van zijn leermeester Kylián. Vooral de humor. Flockwork is namelijk alles behalve grappig. Het is vooral leeg, kinderachtig en tamelijk stompzinnig. Illustratief hiervoor is de val van een danser in de orkestbak, bij wijze van grap. Smakeloos, want danser Alexander Money-Kyrle van Het Nationale Ballet overleed in 1998 aan zo’n val.

Gelukkig stond er meer op het programma. Sleepless (2004) van Jiri Kylián, en twee stukken van Paul Lightfoot en Sol León: Subject to change (2003) en Shutters Shut (2003). Dit laatste, mimisch duet op Gertrude Steins gedicht If I told him: A completed portrait of Picasso duurt slechts vier minuten maar het zijn vier prachtige minuten, waarin vooral danseres Sarah Reynolds excelleert. Ze beweegt scherp en snel als een scheermes, met een droogkomische mimiek. Met een zeldzame lichtheid pareert ze de opzwepende ritmiek van de woorden. Alleen al voor haar en voor de uiterst expressief dansende jongeren, wordt de gang naar het theater toch beloond.

Rectificatie / Gerectificeerd

In de recensie NDT valt, waggelt, zwalkt en plagieert (14 november, pagina 11) staat: „Illustratief hiervoor is de val van een danser in de orkestbak, bij wijze van grap. Smakeloos , want danser Alexander Money-Kyrle van Het Nationale Ballet overleed in 1998 aan zo’n val.” De tweede zin is een toevoeging van de redactie en komt niet voor rekening van recensent Ingrid van Frankenhuyzen. Volgens haar is er geen verband tussen beide vallen.