In 2040 is de doodstraf overal verdwenen

Saddam is veroordeeld tot de doodstraf.

Maar wereldwijd neemt het aantal landen dat de doodstraf kent snel af.

De Europese Unie veroordeelt de doodstraf voor Saddam. Terecht, want die straf past precies in het wereldbeeld van dergelijke dictators. En die bevestiging moeten de Iraki’s hem – juist in hun zo gewelddadige land – niet gunnen. Laat ze een signaal geven van de 21ste eeuw, een betere eeuw. Eind 1943 kwamen Roosevelt, Churchill en Stalin bij elkaar in Teheran om het over de afwikkeling van de oorlog eens te worden. Stalin stelde voor 50.000 tot 100.000 Duitse officieren te fusilleren. Roosevelt dacht dat hij een grap maakte en antwoordde: „Perhaps 49.000 will do.” Tijdens de Neurenberger processen werden 206 topnazi’s aangeklaagd, waarvan er na berechting 24 werden geëxecuteerd door ophanging: hun lichamen werden verbrand in concentratiekampovens.

Galgen in Nederland

De naam Galgenveld voor een wijk in Nijmegen herinnert er aan dat de doodstraf eeuwenlang normaal was. In de Keizerstad werd in 1843 de laatste doodstraf uitgesproken, tegen een verliefde koetsier die het niet kon verkroppen dat de vrouw van zijn dromen zijn liefde niet beantwoordde.

In 1870 werd de doodstraf in Nederland wettelijk afgeschaft, behalve in oorlogstijd. In mei 1940 eindigde een Nederlandse soldaat voor een vuurpeloton omdat hij zijn post op de Grebbeberg had verlaten. Na de oorlog werden 152 ‘landverraders’ veroordeeld tot de galg, waarvan er 39 daadwerkelijk werden geëxecuteerd – de meeste kregen gratie van Juliana. In 1983 werd in de grondwet vastgelegd dat de doodstraf ook onder oorlogsrecht niet kan worden opgelegd.

Een Amerikaanse staat als pionier

Op dit punt staat de machtigste natie moederziel alleen in de westerse wereld. Frappant genoeg schafte de staat Michigan ‘capital punishment’ al in 1847 af: twintig jaar eerder dan Portugal, het eerste land dat deze stap zette. Zo’n 16 Amerikaanse staten kennen geen doodstraf meer of hebben deze sinds 1976 niet meer uitgevoerd. Rond 1950 lag het hoogtepunt van het aantal executies in de Verenigde Staten, zo’n 200 per jaar. Tegenwoordig ligt dat rond de 60. (Een betrekkelijk klein aantal als je bedenkt dat in de Verenigde Staten jaarlijks zo’n 16.500 mensen worden vermoord) In maart 2005 verbood het Amerikaanse Hooggerechtshof bovendien het executeren van minderjarigen.

Publieke steun neemt af

De steun voor de capital punishment in de VS neemt zienderogen af: van 80 procent voorstanders in 1994 naar 60 procent in 2006. In Nederland daalde het aantal voorstanders in dezelfde periode van 39 procent naar 33 procent – er is dus geen meerderheid voor de doodstraf, zoals vaak wordt beweerd. In 2005 werden wereldwijd 2.100 mensen geëxecuteerd, waarvan 1.770 in China. Een verbluffend verschil met de jaren ’50, toen het nog in de vele 100.000-en liep – met dank aan Stalin en Mao.

Naar een doodstraf-vrije wereld!

In heel Australië-Oceanië legt geen een land meer de doodstraf op, in Europa alleen Wit-Rusland nog en in Zuid-Amerika is Guyana de laatste. Het aantal landen met doodstraf daalde tussen 1990 en nu van 104 naar 64. De wereld wordt gelukkig steeds beschaafder. En als deze trend doorzet, bestaat in 2040 deze gruwelijke vergelding nergens meer. Dan is het twintigste-eeuwse denken van Stalin, Mao, Hitler en Saddam, waarin een mensenleven niet telt, slechts geschiedenis…

Kor Goutbeek

Kijk voor meer positieve trends op: www.vloedlijn.nl/rozebril.htm of 02645 naar 7585.