De stemming

D66 wil echt niet

Zelfs al zou D66 een onverwachte verkiezingswinst boeken en bij formatieonderhandelingen nodig zijn om een kabinet aan een meerderheid te helpen, dan is het nog bijna uitgesloten dat die partij aanschuift.

Tweede-Kamerlid en campagneleider Bert Bakker noemde het vanochtend tijdens het dagelijkse ‘persmoment’ van die partij „buitengewoon onwaarschijnlijk” dat D66 deelneemt aan een kabinet van onder meer PvdA en SP. „Zo’n kabinet zou een regelrechte ramp voor het land zijn. Gezien de verkiezingsprogramma’s van PvdA en SP leidt dat tot lagere economische groei en hogere werkloosheid. En de SP wil Europa afschaffen, terwijl daar de helft van ons bruto nationaal product verdiend wordt.”

Een kabinet waar Rita Verdonk (tweede op de VVD-lijst) én D66 aan deelnemen, is wat Bakker betreft uitgesloten. „Die vrouw is volstrekt inhumaan tegenover iedereen die een kleurtje heeft. Met haar zie ik ons niet regeren. En ik moet er niet aan denken dat D66 een rechts kabinet in het zadel helpt met de ChristenUnie.”

Het derde alternatief, een wedergeboorte van de ‘paarse variant’, is wat Bakker betreft een theoretische exercitie. „Want de VVD is van een liberale partij doorgeschoten naar een puur neoconservatieve partij. Verdonk heeft zichzelf dat imago aangemeten en is er vervolgens ook nog in gaan geloven.” (JV)

Breekbuzz

Sommige woorden nemen politici tijdens de verkiezingscampagne liever niet in de mond. ‘Coalitievoorkeur’ bijvoorbeeld, en ook ‘genocide’ en ‘paniek’. Soms is een ander woord deze weken juist aan een opmars bezig, het zogenoemde buzzword.

Terug van weggeweest is het woord ‘breekpunt’. In voorgaande jaren kwam het meestal op in kabinetsformaties. D66 maakte bij de formatie van 2003 bijvoorbeeld een breekpunt van de gekozen burgemeester (die er overigens nooit kwam). Nu worden de breekpunten vooraf al benoemd.

Gisteren heeft PvdA-leider Wouter Bos, die zich agressiever gaat opstellen, een breekpunt gemaakt van het huurbeleid. Als het CDA de huurmarkt wil vrijgeven, valt er niet te praten over een coalitie met de christen-democraten.

Breekpunt van het CDA: de fiscale aftrekbaarheid van hypotheekrente. Als de PvdA daaraan wil tornen, komt er geen coalitie. Het CDA wil ook niet meewerken aan gratis kinderopvang, waar PvdA en VVD voor zijn.

De ChristenUnie heeft ook een breekpunt: iedere partij die de vrijheid van onderwijs ter discussie stelt, is uitgesloten van een coalitie, meldde André Rouvoet vorige week. (GV)

De rubriek De Stemming verschijnt tot en met 22 november op deze plek en op www.nrc.nl/stemming