Schadeclaim ziekenhuis

Vijfduizend euro is een bescheiden bedrag dat ziekenhuizen vanaf volgend jaar aan de verzekering moeten bijbetalen bij schade door fouten. Begin volgend jaar wordt dit zogeheten eerste risico ingevoerd bij de eerste hulp, later in het jaar gaat het ook gelden voor operatiekamers. Medirisk, de verzekeraar die dit heeft ingevoerd, is als onderlinge waarborgmaatschappij door ziekenhuizen juist opgericht om de verzekeringskosten in de hand te houden. Het is begrijpelijk dat niet alle leden van deze vereniging willen opdraaien voor de onverbeterlijke brokkenmakers.

Toch schuilt in een eigenrisicoregeling het gevaar dat ziekenhuizen defensieve geneeskunde gaan bedrijven. Medici richten zich dan te veel op het voorkomen van fouten en te weinig op het behandelen van de symptomen. Dat uit zich op drie manieren: door te veel regels en protocollen in het ziekenhuis, door overbehandeling en in het ergste geval door de weigering van bepaalde patiënten of behandelingen waaraan risico’s kleven.

Voortaan moet een ziekenhuis bij een verkeerde diagnose of behandeling kunnen aantonen dat het voldoende heeft ondernomen om fouten te voorkomen. Het is vanzelfsprekend dat assistent-geneeskundigen moeten worden bijgeschoold en ingewerkt, dat er vaste besluitvormingsprocedures moeten zijn, dat het toezicht goed is geregeld en dat de dossiers worden bijgehouden. Maar de papierwinkel kan uit de hand lopen als voor elke handeling een bewijsstuk moet worden overhandigd. Het extra werk van registratie wordt moeilijker als er haast is geboden. Ziekenhuizen moeten zeker geen moeilijk behandelbare gevallen naar elkaar afschuiven.

Toch is er een prikkel nodig om ziekenhuizen minder fouten te laten maken of van hun fouten te laten leren. In sommige ziekenhuizen gaat het te nonchalant toe. Specialisten laten dan te veel werk over aan onervaren assistent-geneeskundigen. Het is een mooi voornemen om assistent-geneeskundigen beter bij te scholen of te begeleiden, maar daar moet wel genoeg personeel voor zijn. Ziekenhuizen die gespecialiseerde eerstehulpartsen hebben aangenomen, geven het goede voorbeeld en springen er beter uit. Helaas kunnen veel geschikte en enthousiaste kandidaten niet tot het artsenvak worden toegelaten wegens een strenge numerus fixus. De Nederlandse medische stand is gesloten en dat zouden medici zich moeten aantrekken.

Met de invoering van een beperkt eerste risico bij de verzekering van ziekenhuizen is ook de patiënt gediend. Het dwingt ziekenhuizen om na te denken over het voorkomen van verkeerde diagnose of overbodig letsel. Als 5.000 euro per geval te weinig is om ziekenhuizen aan het denken te zetten, zou het misschien zelfs hoger kunnen zijn. Het dreigt niet zo snel uit de hand te lopen. Het totale aantal toegewezen schadeclaims, 2,3 miljoen euro over twee jaar, is beperkt. Het voorkomen van fouten is niet alleen een kwestie van het aflopen van lijsten en het bijhouden van de registratie, maar ook van beschikbare deskundigheid op belangrijke momenten. Daaraan schort het bij de afdelingen eerste hulp van ziekenhuizen vaak.