Polen: winst voor liberale oppositiepartij

Polens moreelconservatieve regeringspartij heeft een flinke klap gekregen bij lokale verkiezingen. Volgens voorlopige uitslagen kreeg de liberale oppositie in alle grote stadsbesturen een meerderheid.

De verkiezingen van gisteren werden algemeen gezien als een referendum over het beleid van premier Jaroslaw Kaczynski en zijn tweelingbroer Lech Kaczynski, president van Polen. De confronterende politieke stijl van de broers en hun slechte imago in het buitenland lijkt vooral in de steden veel Polen te hebben afgeschrikt.

Op het platteland doet de partij van de Kaczynski’s, Recht en Rechtvaardigheid (PiS), het nog steeds goed, maar dat lijkt ten koste te gaan van coalitiepartners. De ultrakatholieke Liga van Poolse Families (LPR) en boerenpartij Samoobrona (Zelfverdediging) zagen hun aanhang gisteren dramatisch slinken, volgens sommigen een voorbode van nieuwe spanningen in de coalitie.

Opvallend is de wederopstanding van linkse partijen. Tussen 2001 en 2005 regeerde de sociaaldemocratische SLD. De partij van oud-communisten, die door de Kaczynski’s wordt verafschuwd, ging destijds gebukt onder schandalen en parlementaire onderzoeken en werd tijdens verkiezingen volledig weggevaagd. Maar de sociaal-democraten zijn weer terug.

Regionale en lokale overheden hebben in Polen veel zeggenschap en moeten de komende jaren miljoenen euro’s uit Brussel in ontvangst nemen.

De opkomst lag rond de 43 procent, wat voor Polen veel is. In Warschau kwam zelfs meer dan 50 procent opdagen. Burgerplatform, de partij van de liberalen, claimde gisteren de overwinning en riep PiS op tot een koersverandering. Maar de regering heeft al laten weten op nationaal niveau geen consequenties te zullen verbinden aan de uitslag.

Er kon ook worden gestemd voor burgemeesters. In de hoofdstad kreeg oud-premier en PiS-kandidaat Kazimierz Marcinkiewicz de meeste stemmen, 38 procent, maar dat was niet genoeg voor een regelrechte overwinning. Een tweede ronde, op 26 november, is nodig. Burgerplatforms kandidaat, Hanna Gronkiewicz-Waltz, oud-president van de nationale bank, maakt dan een goede kans.