Israël en Amerika

Israël kan op de steun van de Verenigde Staten blijven rekenen, ook bij de veranderde politieke verhoudingen in Washington. Het is niet aannemelijk dat het Congres, dat na tussentijdse verkiezingen door de Democraten wordt gedomineerd, zal aandringen op grote veranderingen in de politiek van president Bush voor Israël. Bush ontving vandaag de Israëlische premier Olmert. Deze weet zich in ieder geval verzekerd van een loyale Amerikaanse opstelling in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Afgelopen zaterdag spraken de VS hun veto uit over een resolutie waarin Israël werd veroordeeld voor een hard militair optreden in de Gazastrook, waarbij veel slachtoffers te betreuren waren.

Afgelopen woensdag bestookte Israël met artillerie het stadje Beit Hanoun in Gaza, een actie die negentien burgers het leven kostte. Onder hen waren zeven vrouwen en acht kinderen. Het was een nieuw en dramatisch dieptepunt in het Israëlisch-Palestijnse conflict, waarvoor een internationale veroordeling gepast was geweest. Israël sprak weliswaar van een fout en premier Olmert verontschuldigde zich ervoor bij de Palestijnse president Abbas. Maar, zo liet hij weten, de militaire operaties tegen Palestijnse brigades die Beit Hanoun gebruiken als basis voor raketvuur op Israël, gaan gewoon door.

Beit Hanoun’ het bestand op scherp dat de Palestijnse Hamasbeweging de afgelopen maanden min of meer in acht nam. Het heeft ook consequenties voor de gesprekken over de vorming van een Palestijnse eenheidsregering. Die zijn voorlopig opgeschort. De verdeelde Palestijnen weten zich weer even verenigd in hun haat tegen de joodse staat en in de roep om vergelding. Een wraakactie zal wel niet lang op zich laten wachten.

Het voorval in de Gazastrook brengt nog eens op ondubbelzinnige wijze de trieste stand van zaken in dit conflict naar voren. Twee volkeren blijven elkaar met raketten en granaten bestoken, van diplomatie is geen sprake en iedere geweldseruptie leidt tot grotere instabiliteit. Intussen moet ook uitvoering worden gegeven aan een staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah in Zuid-Libanon na de hevige gevechten van vier maanden geleden. En dan eist de toenemende spanning tussen Israël en Iran nog de aandacht op. Teheran heeft nucleaire ambities, en laat dat luid en duidelijk weten. Israël voelt zich bedreigd. In het vliegtuig naar Washington zinspeelde premier Olmert gisteren voor het eerst sinds zijn aantreden op militaire actie tegen Iran.

De verharding in het Israëlisch-Palestijnse conflict, de afwikkeling van de ‘zomeroorlog’ en dreigende escalatie inzake Iran: Bush en Olmert hebben waarachtig wel iets met elkaar te bespreken. Als complicerende factor is er nog Irak, en de vraag hoe het daar verder moet. Voor het Congres heeft dat laatste prioriteit. Dat is immers waarom de Amerikaanse kiezer vorige week nadrukkelijk heeft gevraagd. Fixatie van het Amerikaanse buitenlandse beleid op Irak verkleint de kans op grotere betrokkenheid van Washington bij al die andere urgente zaken. Zonder Amerikaanse bemoeienis laten die zich moeilijk oplossen.