Gratis krant met diepgang

De nieuwe gratis krant van PCM en de ondernemer Marcel Boekhoorn krijgt langzamerhand gestalte. De krant moet vooral niet op Metro en Spits lijken en meer diepgang bieden.

Het was een bijeenkomst zonder glamour of rumoer. Zonder televisiecamera’s. Low profile. In een workshop op het jubileumsymposium van de School voor Journalistiek in Utrecht presenteerden de hoofdredacteur en de uitgever van de nieuwe gratis krant van PCM Uitgevers en de vermogende ondernemer Marcel Boekhoorn vorige week hun plannen. Zij willen een gratis krant maken die in vrijwel niets lijkt op Metro en Spits. Alleen de prijs is gelijk.

Uitgever Cornelis van den Berg kent de exploitatie van gratis kranten van binnenuit: hij werkte in jaren negentig voor Metro International. Hij weet ook van binnenuit hoe betaalde dagbladen steeds grotere delen van de bevolking niet bereiken: hij werkte namelijk ook bij Wegener. Volgens hem snappen uitgevers niet wat er in de krantenmarkt gaande is. Daardoor zijn allerlei nieuwe initiatieven gebaseerd op misvattingen. In een huisje in Frankrijk schreef hij vorig jaar een „rudimentair businessplan” voor een ander soort gratis krant, met kwaliteit, diepgang, en niet specifiek voor jongeren.

De gedachte achter Metro, legt Van den Berg uit, was een wereldwijde keten van kranten op te zetten, om vervolgens op mondiaal niveau advertentiecontracten met grote multinationals binnen te slepen. Zulke internationale contracten kun je alleen afsluiten door een product te maken dat onbesproken is, inhoudelijk niet controversieel. De concurrenten van Metro zijn in vrijwel alle markten lokale uitgevers, zoals het Telegraafconcern in Nederland (uitgever van Spits). „Die lokale kranten misten dat internationale aspect. Zij dachten alleen: Wij hebben moeite jonge lezers te bereiken. Metro heeft jonge lezers. Die willen kennelijk zo’n krant.” En dus verschenen er nog veel meer vlakke, oncontroversiële gratis kranten gevuld met persbureaukopij.

Zo hoeft een gratis krant er helemaal niet uit te zien, meent Van den Berg: „Gratis kranten laten de emotionele binding liggen.” Van den Berg zei het niet, maar het succes van nrc.next laat zien dat jongeren ook niet alleen maar in vlakke kranten met korte berichten zijn geïnteresseerd. Hij wil echter geen next-kloon gaan maken. „Nieuws is geen unique selling point meer – nieuws is overal – dus trekken sommigen zich terug op achtergrond en opinie. Dat is een kostbare vergissing, want dan verdwijnt de urgentie. Een krant brengt nieuws.”

Van den Berg wil zich ook niet richten op jongeren. „Bij Metro en Spits maken ze een denkfout. Ze richten zich op jongeren, en daardoor krijgen ze alleen advertenties voor jongeren.” Door een breder publiek aan te spreken denkt Van den Berg een breder palet aan advertenties binnen te halen. Doel is vijf keer per week tien van de beoogde 32 pagina’s tabloid te vullen met advertenties. De eerste reacties van de mediabureaus zijn enthousiast, vertelt hij na twee weken van bezoeken aan deze intermediairs tussen adverteerders en media. „Ze kunnen niet wachten.”

De nieuwe krant moet begin volgend jaar verschijnen – een datum is nog niet vastgesteld – en een lezerspubliek van ten minste twee miljoen mensen bereiken. Dat vergt een oplage van 500.000 à 600.000. In tegenstelling tot enkele nieuwe gratis kranten in Denemarken, zal deze krant niet aan huis worden bezorgd. Voorlopig wil Van den Berg alleen in bulk distribueren, bijvoorbeeld in openbaar vervoer, kantoren en universiteiten. In een tweede fase kan dan een fijnmaziger aanpak volgen.

„Over vijf jaar is onze krant het enige massamedium in Nederland”, voorspelt Van den Berg. Het publiek fragmenteert steeds verder, en gratis kranten zijn het enige medium waarmee adverteerders een groot bereik kunnen halen. „De nieuwe generatie freesheets is geestig, vrij, onafhankelijk en opgeruimd. Een boeiende, optimistische krant heeft de toekomst.”

De naam van hun krant konden – of wilden – Van den Berg en hoofdredacteur Ben Rogmans nog niet onthullen. Wel toonden ze een dummy, met als werktitel de.dictator. Die naam wordt het vrijwel zeker niet... Op het eerste gezicht zag de krant er meer geserreerd uit dan Metro en Spits, en minder kleurrijk dan nrc.next. De nieuwsurgentie spatte niet meteen van de pagina’s. Maar dat kan natuurlijk allemaal nog veranderen.