Doek Munch naar M. Mahler

Na een juridische strijd van bijna zestig jaar heeft de staat Oostenrijk toegezegd het schilderij Zomeravond op het strand van Edvard Munch terug te geven aan Marina Mahler, de kleindochter van de componist Gustav Mahler. De beslissing vloeit voort uit het beleid van Oostenrijk om door de nazi’s geroofde of in beslag genomen kunstwerken terug te geven aan de rechtmatige eigenaren.

Het schilderij van de Noorse schilder Munch dateert uit 1902 en was in 1916 ten geschenke gegeven aan Alma Mahler, de weduwe van de in 1911 overleden componist. Dat gebeurde bij de geboorte van haar dochter Manon, van wie de architect Walter Gropius de vader was. In 1937 was het schilderij in bruikleen gegeven aan de Oostenrijkse Galerie in het Weense paleis Belvedère. In 1938 moesten Alma Mahler en haar toenmalige echtgenoot, de schrijver Franz Werfel, wegens het nazi-regime Oostenrijk ontvluchtten. Het land had zich aangesloten bij Hitler-Duitsland.

De stiefvader van Alma Mahler, Carl Moll, haalde het schilderij, zonder dat zij ervan wist, weer uit het museum en verkocht het vervolgens terug aan het museum voor de veel te lage prijs van 7000 Reichsmark. Volgens een Oostenrijkse commissie, die eerder dit jaar adviseerde om 6.292 ‘nazi-kunstwerken’ terug te geven, was de transactie van de nazi-sympathisant Carl Moll niet rechtsgeldig, omdat Alma Mahler daarbuiten was gehouden.

Eerder had de commissie bepaald dat de aanspraken van haar dochter Marina Mahler op het schilderij niet rechtsgeldig waren, omdat een Oostenrijkse rechtbank die in 1953 had afgewezen.

Marina Mahler schonk in 1995, na het Mahler Feest, het Amsterdamse Concertgebouw een bronzen portret van Gustav Mahler, gemaakt door haar moeder Anna Mahler. Het beeldhouwwerk staat op de bovengang van het Concertgebouw achter het orgel.