De temperaturen staan klaar

Op verzoek van vele lezers: de sfeervolle stem van Radio 1.

Hans Hogendoorn wil de luidspreker laten trillen.

Door Laura van Baars

„Was ich noch zu sagen hätte, dauert eine Zigarette”, zingt Reinhard Mey al dertig jaar aan het begin van het radioprogramma Met het Oog op Morgen. Maar niet alleen Mey leent zijn stemgeluid al vanaf het prille begin aan het programma. Zonder het timbre van Hans Hogendoorn („Buiten is het vijf graden, binnen zit Mieke van der Weij”), is de rustieke avondsfeer van het programma niet compleet.

„Sfeer, maar ook een bepaalde gezaghebbendheid, die wil ik in mijn stem leggen” zegt Hogendoorn (59). Hij doet aankondigingen van Radio 1- programma’s als Met het Oog op Morgen, het journaal, sportprogramma Langs de Lijn en werkt voor Radio Nederland Wereldomroep. Hogendoorn: „Ik ben beter in korte aankondigingen dan in een lang verhaal.”

Het stemgeluid van Hogendoorn werd in 1971 ontdekt door diskjockey Willem van Kooten, die toen pionierde voor Radio Noordzee. „Het was knap van Van Kooten dat hij in mij een talent herkende. Als ik mijn stem uit die tijd op een bandje hoor, had ik er op de radio niets mee gedaan.”

Hogendoorn luisterde op jonge leeftijd al veel naar de radio, imiteerde presentatoren en oefende zijn articulatie. „Op een gegeven moment had ik wel een maniertje in mijn strottenhoofd te pakken. Bij Radio Noordzee moest je goed je best doen om verstaanbaar te zijn: er was veel ruis, harde muziek en de frequentie was beperkt.”

Hoogendoorn bleef zijn stem in de loop der jaren doorontwikkelen. „Toen ik begon bij Met het Oog op Morgen moest ik mijn stem zwaar aanzetten om sfeer te creëren. Jaren later moest het weer ‘twee tandjes minder’. En nu moet ik een toon hoger spreken, omdat we het programma jonger willen maken.”

Het is niet zo dat Hogendoorn iedere dag live voor de radio zit om teksten in te spreken. „Alle temperaturen en presentatoren van het programma heb ik al opgenomen. Omdat ik vrij toonvast ben, kunnen die fragmenten naadloos achter elkaar gemonteerd worden. Zelfs als ik er niet meer zou zijn, kunnen ze mijn stem nog gebruiken.”

Hogendoorn leent zijn stem wel eens voor filmtrailers of presentaties, maar niet voor reclames op Radio 1. „Mijn stem is juist geschikt voor actualiteitenprogramma’s. Als ik commercials op de radio zou inspreken, raken luisteraars verward.”

Iedere uitzending blijft Hogendoorn kritisch op zijn geluid. „Ik wil altijd het meest sfeervolle effect, al moet het nog zo vaak over. De luidspreker moet trillen.”

Luister naar de stem en jingles van Hogendoorn, en anderen, op www.nrc.nl/bekend