De integratie komt van binnen, niet van boven

Het integratiebeleid van de afgelopen vier jaar heeft enkel averechts effect gehad.

Schaf daarom de minister van integratie én het beleid af.

Geef minister Verdonk krediet voor één groot succes: ze heeft onomstotelijk aangetoond dat we beter af zijn zonder een minister voor Integratie. De samenstellers van het volgende kabinet doen er goed aan lering te trekken uit de afgelopen vier jaar en deze post op te heffen.

Het is verleidelijk de feilen van minister Verdonk te koppelen aan haar persoon. Ontegenzeggelijk heeft haar bruuske optreden en haar voorkeur voor confrontatie ertoe bijgedragen dat de minister in vier jaar bijzonder weinig heeft bereikt.

Maar het is ook te gemakkelijk om dat allemaal aan Verdonk te wijten. Uiteindelijk waren het de regeringspartijen die haar met die onmogelijke taak hebben opgezadeld. Voor mij is duidelijk dat zolang er een minister voor integratie is, dit onderwerp gepolitiseerd zal blijven. Zo’n minister zal willen laten zien dat hij of zij ertoe doet. De afgelopen weken heeft Verdonk proberen te scoren met het afnemen van subsidies van te etnische voetbalclubs, een verbod op burqa’s en de uitspraak inzake het afschaffen van de Commissie Gelijke Behandeling.

Verdonks obsessieve aandacht voor het geven van handen als ultieme vorm van beschaving, wat u er ook van mag denken, geeft aan hoe contraproductief de minister is geworden. Afschaffen dus, deze post.

Ik wil niet betogen dat we klaar zijn met integratie, dat het allemaal koek en ei is en dat we met de armen over elkaar kunnen gaan zitten. Verre van dat. Maar de ervaring van andere immigratielanden met een veel langere geschiedenis van nieuwkomers leert dat sociale processen hun eigen dynamiek en snelheid hebben. Zowel de nieuwkomers als de ontvangende samenleving vinden hun eigen modus om met de veranderde omstandigheden om te gaan.

Ik heb de ervaringen bestudeerd van de Verenigde Staten, nog steeds hét ultieme voorbeeld van een succesvol immigratieland. En ook voor landen als Canada en Australië geldt hetzelfde als voor ons: overheidsbeleid kan deze processen niet versnellen. Sterker, overheidsbeleid kan veel schade aanrichten door deze natuurlijke processen te onderbreken of te frustreren.

Zo lijkt er meer en meer eensgezindheid te bestaan over de vaststelling dat de verzorgingsstaat eerder een hinderpaal is geweest voor immigranten en hun nakomelingen dan een hulpmiddel. De landen die een beroep doen op zelfwerkzaamheid en initiatief van nieuwkomers maken bij hen ook het meeste los.

Minister Verdonk verklaarde enige weken geleden dat een van haar grote successen was dat ze twee jaar geleden het kabinet heeft overgehaald te erkennen dat Nederland een immigratieland is. Fantastisch. Beter laat dan nooit. Trek daar nu ook de consequenties uit. We zijn een ontvangende samenleving. Dat zal ons veranderen. Dat kunnen we niet leuk vinden, maar het is niet anders. Er wordt een beroep gedaan op onze dynamische vaardigheden.

Wat niet nodig is, is een integratiebeleid met alle geneuzel en kleinzielig gekissebis. Nederland is één land met veel culturen. Alle Nederlanders kunnen worden aangesproken op hun burgerschap, voor zover alle burgers dezelfde rechten en plichten hebben. Als er al beleid gevoerd moet worden, dan moet dat beleid op burgers gericht zijn. Niet op doelgroepen, etnische groepen of verschillende geloven. Ruil integratiebeleid in voor een beleid dat integreert.

Frans Verhagen is publicist en auteur van ‘The American Way’. Wat Nederland kan leren van het meest succesvolle immigratieland’.

Lees de uitspraak van de Commissie Gelijke Behandeling over ‘hand schudden‘op cgb.nl of 09020 naar 7585.