Compromis voor Darfur gezocht

Omdat Soedan weigert in te stemmen met de komst van een VN-vredesmacht naar Darfur, zoeken diplomaten nu een andere manier om het geweld te bezweren – een ‘hybride’ vredesmacht.

Terwijl het geweld in de West-Soedanese regio Darfur voortduurt, proberen diplomaten de impasse over het sturen van een VN-vredesmacht naar het gebied te doorbreken. Omdat de regering van Soedan zich blijft verzetten tegen de komst van vredestroepen van de Verenigde Naties, wordt nu onderzocht of de zwakke vredesmacht van de Afrikaanse Unie (AU) niet kan worden versterkt – of aangevuld met met manschappen en materieel van de VN, zodat een gemengde (‘hybride’) vredesmacht ontstaat.

Dit weekeind waren er berichten dat de gevreesde Janjaweed-milities, die door de Soedanese regering worden gesteund, opnieuw aanvallen hebben uitgevoerd op een vluchtelingenkamp in Darfur en enkele naburige dorpen. Er zouden zeker twaalf mensen bij zijn omgekomen. De missie van de Afrikaanse Unie zei gisteren dat ze de meldingen onderzoekt. Weer een hulporganisatie verlaat het gebied, omdat het te gevaarlijk is om er nog te werken.

Steeds duidelijker begint te worden dat een vredesmacht van alleen de Verenigde Naties voorlopig niet haalbaar is. Eind augustus werd de VN-Veiligheidsraad het eens over het sturen van 17.000 blauwhelmen naar het al jaren door geweld geteisterde Darfur. De regering in Khartoum werd in de resolutie ‘uitgenodigd’ in te stemmen met de komst van deze troepen, die de plaats moeten innemen van de niet-effectieve en gebrekkig uitgeruste vredesmacht van de Afrikaanse Unie.

Maar meteen liet de regering van Soedan weten de komst van blauwhelmen onacceptabel te vinden – en van dat standpunt is ze sindsdien geen millimeter geweken, ondanks zware internationale druk. Een VN-macht zou een dekmantel zijn van het Westen dat Soedan zou willen koloniseren.

Of de Soedanese president Bashir bereid is om met een compromis in te stemmen, is nog allerminst zeker. Maar de tijd dringt, omdat het geweld aanhoudt en eind van het jaar het mandaat van de Afrikaanse Unie afloopt.

De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Philippe Douste-Blazy, zei gisteren aan het begin van een tweedaags bezoek aan Soedan dat Frankrijk zijn financiële steun aan de missie van de Afrikaanse Unie zal opvoeren – van twee miljoen naar drie miljoen euro. Ook sprak hij zijn steun uit voor een Egyptisch initiatief om de impasse te doorbreken door extra troepen uit Arabische en andere islamitische landen toe te voegen aan de vredesmacht van de Afrikaanse Unie. De Verenigde Naties zouden dan moeten zorgen voor financiële en logistieke steun. Zondagochtend had hij daarover gesproken met de Egyptische president Mubarak.

„De prioriteit moet zijn om burgers te beschermen en ieder voorstel dat daartoe leidt zal onze steun krijgen, ook een gemengde vredesmacht”, aldus Douste-Blazy. De VS hebben de afgelopen weken zwaar gelobbied bij Arabische landen en China om hun invloed aan te wenden om Khartoum alsnog te laten instemmen met een pure VN-vredesmacht. Maar bij de VN lijkt men daar voorlopig al niet meer op te rekenen.

Bij de instelling van een gemengde vredesmacht is de vraag wie het commando voert. De VS voelen er weinig voor de bevelvoering helemaal over te laten aan de Afrikaanse Unie, maar Soedan zal een VN-commando op zijn beurt niet accepteren. En een gedeeld commando kan gemakkelijk tot onduidelijkheid leiden. Ondertussen willen de VN de mogelijkheid open houden dat zij een gemengde vredesmacht op den duur alsnog overnemen.