Blaaskwaal? Cranberry helpt

Cranberry heeft een dubbele X-factor: hip én gezond.

Nieuw onderzoek: helpt de bes tegen blaasontsteking?

In Amerika is de cranberry helemaal hot. En allang niet meer alleen als saus tijdens Thanksgiving. Beroemdheden als Ben Affleck drinken in een ultrahippe bar in Hollywood liever cranberrysap dan wodka lime. In ons land werd dat tot voor kort vooral geassocieerd met geitenwollen sokken en natuurwinkels. Maar sinds het sap van dit roodpaarse besje in de supermarkt ligt, gaat het hard. De Amerikanen hebben de X-factor van de cranberry al ontdekt. Wij bijna.

Daarbij heeft de cranberry ook een geneeskrachtige werking. Indianen gebruikten het sap al voor behandeling van pijlwonden en ter voorkoming van blaasontsteking. Tot nu toe was het meer volkswijsheid dan wetenschappelijk bewezen dat cranberry’s blaasontsteking helpen voorkomen. Toch is het Academisch Ziekenhuis van Maastricht (AZM) samen met het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam een grootschalig onderzoek onder vrouwen met steeds terugkerende blaasontsteking begonnen.

Het onderzoek vergelijkt de werking van gangbare antibiotica met het niet-antibiotische middel veenbesconcentraat. In ongeveer 80 procent van de gevallen is het de Escherichia coli-bacterie die zich aan de blaaswand hecht en een ontsteking veroorzaakt. Het bijzondere van cranberry’s is dat ze fructose en proanthocyanidinen bevatten die ervoor zorgen dat de bacterie zich moeilijker aan de blaaswand hecht. Volgens Amerikaans onderzoek zou deze eigenschap van cranberry’s ook helpen tegen virussen en tandplak.

Het tweejarige, landelijke onderzoek moet uitwijzen of veenbessen steeds terugkerende blaasontstekingen net zo effectief voorkomen als een onderhoudsantibioticum. Onderzoekster Jeanne Koeijers (AZM): „Het onderzoek loopt nog tot eind 2007, maar als blijkt dat veenbessen inderdaad een volwaardig alternatief zijn voor de reguliere antibiotica, dan verdienen zij de voorkeur. Antibiotica kunnen immers bijwerkingen veroorzaken. Bovendien bestaat het gevaar dat bacteriën er op den duur ongevoelig voor worden.”

Verder zitten cranberry’s boordevol anti-oxidanten. Er wordt zelfs beweerd dat een glas cranberrysap hetzelfde effect heeft als een glas rode wijn en dat het hart- en vaatziekten kan helpen voorkomen. Cranberry’s zijn dus heel gezond, maar dat maakt ze niet minder zuur. Dat uitgerekend de zoetminnende Amerikanen zo weg zijn van dit o zo zure besje komt doordat het sap vaak gezoet wordt met suiker of in de light-variant met zoetstoffen. Ook eten ze gedroogde cranberry’s die gezoet worden.

Maar wat blijft dan over van de medicinale werking? Jeanne Koeijers: „Ik zeg altijd tegen mijn patiënten: al die sappen zijn leuk en aardig, maar het belangrijkste is dat er voldoende werkzame stoffen in zitten.” Haar collega Mariëlle Beerepoot van het AMC beaamt dit. „Hoewel de optimale dosis nog niet precies bekend is, werken wij met cranberrycapsules omdat dit altijd een vaste concentratie werkzame stoffen bevat. Ook van sap is de optimale dosis niet bekend, maar om de juiste hoeveelheid werkzame stoffen binnen te krijgen, moet je toch wel twee longdrinkglazen pure sap drinken. En misschien wel meer.” Dat is misschien net iets teveel zuur voor maag en darmen.

Al met al is de cranberry een bes met potentie. Wie vooral de geneeskrachtige kant wil gebruiken, moet even door het zure besje heen bijten. De gezoete vormen zijn een lekkernij voor iedereen. En ach, ook daar zitten vast nog de nodige vitamines in.

Meer info: www.terschellingercranberry.nl of 71826 naar 7585.