Zachtmoedig tot op het bot

Damien Rice: 9 (14th Floor/Warner) *****

Damien Rice:9(14th Floor/Warner)

Een man met een gitaar en een half fatsoenlijk lied wordt al snel een singer/songwriter genoemd. Maar wat maakt de betere zangers van zelfgeschreven nummers: de Neil Young van Harvest, de Joni Mitchell van Blue, de Jeff Buckley van Grace? Het is bijna altijd een kwestie van intimiteit; de bereidheid van een artiest om zijn of haar ziel te openbaren.

De Ierse zanger Damien Rice verscheen vier jaar geleden als een komeet aan de horizon van de autobiomuziek, met het album O dat diep romantisch was zonder James Blunt-gezwemel en dat een groot mysterie hoog hield. Was Damien verliefd, bezong hij een onbereikbare muze, was hij als oud vuil aan de kant gezet door een wrede hartenbreekster? Songs als ‘Cannonball’ en ‘Volcano’ boden geen hapklare antwoorden, maar toonden een gekwetste ziel die een manier had gevonden om zijn muziek op een oersimpele en daarom des te indringender manier vast te leggen. Rice liet zich niet voor het karretje van een gladde promotiemachine spannen en behaalde desondanks een bestseller, dankzij optredens die in al hun zachtmoedigheid tot op het bot gingen. Hij nam zijn tijd voor de opvolger 9, die net als het debuut werd opgenomen wanneer de inspiratie insloeg, ‘on a home studio in various places & spaces’.

Die werkwijze heeft een album opgeleverd dat intiemer dan intiem is, zo dicht bij de bron dat het pijn doet. Geen ‘you’re beautiful’ voor Damien Rice maar een welgemeend ‘fuck you, fuck you, fuck you’ aan het adres van een haatdragende ex die hem maar niet los wil laten. Liefde is wreed, hulpeloos, blind en mateloos inspirerend in de wereld van een fluisterend en wanhopig schreeuwende zanger, die songschrijven beschouwt als een teken van onvolwassenheid „omdat kinderen hun emoties nog oprecht kunnen uitdrukken.” Aan de conventies van het sterrendom doet hij niet; de cd begint met anderhalve minuut waarin alleen de hartverscheurend mooie stem klinkt van vaste achtergrondzangeres Lisa Hannigan, zelf te verlegen om een soloplaat te maken. Zet deze breekbare muziek in het begin niet te hard op, want er volgen oorverdovende uitbarstingen van orkest- en gitaargeweld wanneer de emoties van het moment daarom vragen. Ongemakkelijke luisterervaring als 9 mag zijn, is het een dappere revolutie in gevoelige-zangersland. James Blunt kan wel inpakken.

JAN VOLLAARD