Wees wijs met de wilde woekerpolis

Arnold Schwarzenegger up, Hillary Clinton up, Donald Rumsfeld down.

In al het Amerikaanse verkiezingsgeweld zou je bijna over het hoofd zien wie er in New York allemaal nog meer electoraal geschiedenis maakten.

De bekendste officier van justitie ter wereld werd deze week ook gekozen. Als gouverneur van de staat New York.

Met een verpletterende overwinning maakt Eliot Spitzer, Democraat, zijn politieke debuut. Spitzer werd beroemd als meedogenloos aanklager in de financiële wereld. Hij pakte belangenconflicten bij beleggingsanalisten keihard aan, dwong de grote invloedrijke zakenbanken tot miljardenschikkingen vanwege hun discutabele effectenhandel en hij kreeg machtige verzekeraars als AIG op de knieën voor vermeende fraude.

Financiële crimefighters hebben vaker succes in New York. Rudolph Giuliani werd ooit burgemeester nadat hij als aanklager junkbondkoning Michael Milken in het gevang kreeg.

Misschien verrassender was de herkiezing van Alan Hevesi als schatkistbewaarder van de staat New York. Natuurlijk, Hevesi maakte als chef van het staatspensioenfonds naam door als belegger de grootste miljardenschikking ooit te forceren rond telecombedrijf Worldcom. Het kostte ABN Amro 278 miljoen dollar (217 miljoen euro).

Maar de laatste weken was Hevesi synoniem met een declaratieschandaal. Hevesi liet een paar jaar lang een van zijn ambtenaren fungeren als privé-chauffeur van zijn vrouw, maar vergat dat te melden of daarvoor te betalen. Hij betaalde onlangs ruim 82.000 dollar en daarna nog eens 90.000 dollar nadat Eliot Spitzer, zijn Democratische collega, dieper in de zaak dook.

Nederland heeft een heel ander systeem, met aanklagers die zich magistratelijk dienen te gedragen. Geen powerplay maar waarheidsvinding.

Dat betekent niet dat hier weinig te doen is, alleen duurt het soms wat langer. Toezichthouder AFM onderzoekt nog steeds of er begin 2003 met voorkennis is gehandeld in aandelen Ahold. Officier van Justitie Hendrik-Jan Biemond is in Nederland de enige in het oog springende aanklager in de financiële wereld.

De misère rond Legiolease is in Amsterdam met 4.500 hangende zaken een bedreiging van het lokale juridische systeem. En nieuwe volksvetes dienen zich aan. Makelaar Cor van Zadelhoff heeft al gewaarschuwd dat de scheeps-cv’s in een bloedbad zullen eindigen. De woekerpolis, de beleggingspolis waarbij verzekeraars onevenredig hoge kosten in rekening brengen, begint tot een schandaal uit te groeien. Misschien soms niet zo gek, dat Amerikaanse systeem.

Jeroen Wester