Vulkanische raketjes

Deze bizarre raketjes van vloeibaar basaltachtig gesteente kunnen zich verplaatsen dwars door olivijn, een groen mineraal dat voorkomt in veel vulkanisch gesteente. Een team van Franse geologen berichtte gisteren in Science over de raketjes die zich in het laboratorium traag voortbewegen en in de aardkorst nog veel trager. De Fransen schrijven dat ze een nieuwe manier ontdekt hebben waarop vloeibaar gesteente zich door de aarde kan bewegen: dwars door een mineraal heen. Barstjes of breukjes in gesteente zijn niet nodig. De raketjes kunnen helpen belangrijke geologische processen als vulkanisme en plaattektoniek beter te begrijpen.

De Fransen maakten de raketjes – ruwweg een tiende millimeter lang – in het laboratorium door vulkanisch olivijn met kleine insluitingen opnieuw te verhitten. Die insluitingen zijn basaltcapsules met een belletje koolstofdioxide. Bij een temperatuur van circa 1.200 graden Celsius vormt de capsule een raketje dat zich langzaam maar zeker beweegt naar de warmste plaats: de bovenkant van het olivijn. Het koolstofbelletje in de raketjes beweegt niet mee en wordt tenslotte aan de onderkant afgesnoerd. Het moment vlak daarvoor is vastgelegd op het plaatje. (MvN)