Vrienden van Sévèke blijven hopen op oplossing

Een jaar na de moord op politiek activist Louis Sévèke uit Nijmegen is er nog geen zicht op dader en motief. Vrienden en familie leggen zich er niet bij neer. „Iemand moet iets gemerkt hebben.”

Vlak bij de plek in het centrum van Nijmegen waar politiek activist en publicist Louis Sévèke op 15 november vorig jaar is vermoord, hebben vrienden en familie van het slachtoffer twee spandoeken opgehangen. De teksten roepen getuigen op zich bij hen te melden. Want dat er iemand moet zijn die meer kan vertellen over wat er zich die avond, even na 21.00 uur, op die plek heeft afgespeeld, is duidelijk, zegt Frank Schoenmaeckers, huisgenoot en collega van Sévèke. „Iemand in de kring rond de dader moet iets aan hem gemerkt hebben. We praten niet over het kopen van een pak suiker.”

Louis Sévèke, die onderzoek deed naar het werk van politie en inlichtingendiensten, werd doodgeschoten op weg van het kraakpand De Grote Broek naar zijn huis. De vermoedelijke dader, een blanke man met een sporttas, heeft Sévèke met twee gerichte schoten om het leven gebracht. De familie en vrienden hebben geen enkele aanwijzing over de identiteit en het motief. Sévèke had geen vijanden en werd niet bedreigd, zegt Schoenmaeckers. „Wij hielden ons niet bezig met zaken waarbij geschillen met vuurwapens werden opgelost. Mogelijk heeft iemand Louis als symbool voor iets gezien.”

Woensdag, precies een jaar later, gaan vrienden, familie en medeactivisten gezamenlijk de laatste 150 meter van Sévèke afleggen om op de plek van de moord kort stil te staan bij zijn dood. De moord „knaagt” en wordt door het ontbreken van een dader en motief „een open zenuw” genoemd. „Eigenlijk realiseer ik me nog steeds niet wat er gebeurd is”, zegt Rose Sévèke, de zus van Louis. „Je weet dat hij er niet meer is, maar af en toe is er toch een korte flits in je hoofd, een geluid in huis waardoor je denkt dat het niet waar is”, vertelt Frank Schoenmaeckers.

De vriendengroep van Sévèke, ongeveer vijftien personen groot, is het afgelopen jaar regelmatig bij elkaar gekomen. Om te praten over Louis, emoties te uiten en te brainstormen over motief en dader. Tweemaal is er een lijst met mogelijke aanknopingspunten bij de politie ingeleverd, maar ogenschijnlijk heeft dit het rechercheteam niet geholpen. Het ‘bamboeteam’ is geleidelijk teruggebracht van 31 naar 18 rechercheurs.

Naarmate de tijd verstrijkt, treedt de vriendengroep juist actiever naar buiten. De eerste weken werd een radiostilte in acht genomen, om geen voeding te geven aan speculaties, maar nu worden via persberichten, spandoeken en pamfletten mensen die informatie hebben opgeroepen zich bij de vriendengroep te melden. Rose Sévèke: „Er zijn verschillende redenen denkbaar waarom mensen zich niet melden, bijvoorbeeld onverschilligheid of angst. Zo’n persoonlijke oproep kan iets losmaken. Bovendien is de drempel om ons te benaderen lager dan bij de politie.” Bruikbare tips worden, desgevraagd anoniem, doorgeleid naar de politie. Er is sporadisch contact met de onderzoeksleiding, aldus Schoenmaeckers, die daar „niet erg veel wijzer” van wordt.

Eerder is een verzoek afgewezen om namens de vriendengroep een onafhankelijk deskundige toe te voegen aan het ‘tegenspraakteam’ van de politie. Dit team van specialisten, deels afkomstig van andere korpsen, toetst het werk van de rechercheurs van Gelderland-Zuid en moet fouten en een tunnelvisie voorkomen. Zo’n toetsing is aanbevolen door de commissie-Posthumus, die het onderzoek naar de Schiedamse parkmoord heeft bekeken. „Tegenspraak is op zich een goed fenomeen, maar wij betwijfelen of het wel zo goed is om daar alleen politieagenten voor in te zetten. Ik ben een beetje bang dat dit de norm in Nederland gaat worden”, zegt Schoenmaeckers.

Sévèke gold als luis in de pels van de politie en inlichtingendiensten. Hij ontmaskerde infiltranten en hun werkwijze en botste regelmatig met de politie. Saillant detail is dat de Nationale Ombudsman nog uitspraak moet doen over een klacht die Sévèke zelf heeft ingediend, nadat hij in mei 2005 in Nijmegen was aangehouden voor het vermeend overtreden van een gebiedsverbod. Het vertrouwen uitspreken in de politie dat zij de moord onbevooroordeeld en objectief onderzoeken is lastig voor de achterban, erkent Schoenmaeckers. Zeker in het begin kostte het moeite om mensen uit de kring rond Sévèke informatie met de politie te laten delen. „Maar de frictie is weg, er wordt normaal meegewerkt.” Vergoelijkend heeft hij wel eens opgemerkt dat hij er rekening mee houdt dat de politie in het duister blijft tasten. „Als zelfs ik het al niet weet, hoe moeten zij het dan in godsnaam weten?”