Ups en downs van een schaatser

Gisteren won Erben Wennemars de 1.500 meter in Heerenveen. Zelf was hij niet verbaasd over zijn eerste afstandszege in bijna twee jaar. „Ik voel dat ik macht in mijn benen heb.”

Heerenveen, 11 nov. - De eerste dag van de eerste wereldbekerwedstrijd in Heerenveen duurde gisteren slechts een paar uur, maar dat was lang genoeg om alle grilligheden van de mens en de schaatser Erben Wennemars tot in detail te kunnen bestuderen. Concentratie, ontlading, onmacht, woede, teleurstelling, berusting, overgave en, ten slotte, de oneindige euforie van een overwinnaar.

Wennemars’ zege op de 1.500 meter was zijn eerste afstandszege in bijna twee jaar. Zijn laatste overwinning, een duizend meter in Erfurt, dateerde van februari 2005, zo wist hij nog precies. Vorig seizoen, olympisch nog wel, won hij helemaal niets. Het jaar werd gekenmerkt door de breuk met zijn coach Jac Orie, die hem vlak voor de Spelen van Turijn uit het team zette. Bij de TVM-ploeg van Gerard Kemkers vond hij opnieuw onderdak. En rust.

De schaatsmijl begon gisteren voor Wennemars al bij de start van de 500 meter. De rit tegen Gerard van Velde werd zes minuten uitgesteld omdat een scheur in het ijs uit de voorgaande rit moest worden weggewerkt. Toen de schaatsers ten langen leste aan de start werden geroepen moest Van Velde zijn veters nog strikken. Furieus was Wennemars. „Hij loopt zijn hele leven al te treuzelen bij de start”, fulmineerde hij. „Gerard is altijd de laatste bij de start. Ik bedoel het helemaal niet negatief, maar Gerard is gewoon een hele grote egoïst. Dat moet een goeie schaatser ook zijn. Hij is alleen maar met zichzelf bezig. Maar hij mag wel iets meer rekening houden met zijn tegenstander. Je kijkt of die al klaar is, dan ga je samen naar de start. Maar ik geloof niet dat hij het bewust doet.” En, zo erkende Wennemars, „het is mijn zwakte dat ik me laat afleiden.”

De concentratie was weg en Wennemars liet zich na de eerste valse start, door Van Velde, uit de race schieten bij de tweede.

Van Velde kon niet zoveel met de uitbarsting van Wennemars: „Ik ben absoluut niet bezig met dat soort taferelen”, zei hij. Bovendien, „bij de tweede start moet je ook gewoon stilstaan.” De diskwalificatie van zijn tegenstander leverde Van Velde ook niets op; hij moest alleen rijden en kwam niet verder dan een veertiende plaats. Wennemars was toen al op zijn fiets op weg naar zijn hotel, waar hij, aangemoedigd door zijn jonge ploeggenoot Sven Kramer, vooral zijn best deed zijn energie niet te verspillen aan de teleurstelling.

Wellicht had Wennemars het incident nodig om zich op te laden voor de 1.500 meter. Met een tijd van 1.45,96 liet hij iedereen zijn hielen zien, inclusief wereldrecordhouder Shani Davis, op bijna een halve seconde, Jan Bos (1.46,76) en olympisch kampioen Enrico Fabris (1.47,07).

Hoewel hij bijna twee jaar droog stond was Wennemars niet verbaasd over zijn zege. „Ik rijd heel hard, al kwam het er vorige week bij de NK afstanden niet uit. Ik voel dat ik macht in mijn benen heb, mijn trainingsrondjes gaan een halve seconde sneller dan vorig jaar. Ik ben ongelooflijk blij dat het er weer eens uitkomt.”

En wat het mooiste was, zei hij naderhand: zijn foto blijft hangen aan de deur van de koelkast van Shani Davis. „Hij kwam naar me toe om me dat te vertellen”, glunderde Wennemars. In de voorbereiding op ‘Turijn’ had de Amerikaan een foto van Wennemars op zijn koelkast geplakt. Elke keer als hij op het punt stond zich te bezondigen aan zoet of vet eten, kwam hij tot inkeer zodra hij een blik wierp op zijn tegenstander op de koelkast. Om vervolgens te kiezen voor een sinaasappel.

Davis was de enige Amerikaan die gisteravond van zich liet horen. Reikhalzend had het schaarse publiek in Thialf uitgekeken naar Chad Hedrick, maar die had al laten weten dat hij het na Turijn wat kalmer aan zou doen, zoals meer sporters in een post-olympisch jaar. Hij eindigde als 26ste in een veld van dertig schaatsers.

Sven Kramer, die zesde werd achter Simon Kuipers, twijfelt er niet aan dat Hedrick binnenkort weer fit is. „Dit zegt mij echt niks. Hij staat er gewoon weer als het moet. Hij neemt er de tijd voor.”

Ook de afgezwaaide stayer Gianni Romme, die gisteren zijn eerste zege vierde als coach van Anni Friesinger, had alle begrip voor Hedrick. „Hij heeft het er even van genomen. Hij is in januari weer fit. Je moet soms keuzes maken. Na een hoogtepunt moet je durven de teugels te laten vieren. In Nederland krijg je daar de kans niet voor; je moet altijd goed rijden, anders pies je ernaast. Ik heb zelf genoeg gevoeld dat dat niet helemaal juist is. Je krijgt onherroepelijk een tik in je nek, dus ik vind het wijs wat Chad doet.”