Iran in de ban van een film over het ultieme taboe: seks

In Iran is een rel ontstaan over een film met seksscènes. Is de vrouw in de film nou die bekende actrice? „Als dat zo is, zullen we haar aanklagen wegens prostitutie.”

Men neme: een voor eigen gebruik opgenomen maar uitgelekte seksfilm, een jonge soapactrice met een veelbelovende toekomst en 70 miljoen fans. Meng dit met de islamitische republiek Iran, waar pornografie en seks voor het huwelijk officieel verboden en maatschappelijke taboes zijn. Het resultaat is een persoonlijk drama, een ongekende rel en een justitieel onderzoek met mogelijk verregaande gevolgen.

De jonge actrice (23) brak dit jaar door in Iran met een rol in de immens populaire soapserie Nargess (Narcis) op de Iraanse staatstelevisie. Daar speelde ze de dochter van een conservatieve vader die het huwelijk van zijn zoon verbood. Zoals in het echte Iraanse leven bemoeide de gehele familie, en in het bijzonder de dochters, zich intensief met dit vraagstuk.

De soap werd door het grote publiek omgedoopt tot ‘dokhtare Showkat’, dochter van de bazige vader Showkat.

Het was dan ook een schok toen de afgelopen maanden cd-roms opdoken met ‘dokthare Showkat’, of iemand die daar sterk op lijkt, naakt op bed met een man tijdens de geslachtsdaad. Het ultieme taboe in Iran, waar officieel zeer weinig mag op seksueel gebied, maar in praktijk van alles gebeurt.

Zoals dat wel vaker gaat met korte filmpjes werd de video razendsnel verspreid. Niet via internet, maar middels cd-rom-verkopers die op vrijwel alle bazaars en grote pleinen in Iran te vinden zijn. Iedere Iraanse taxichauffeur, bakker en straatveger bespreekt nu de details van het seksleven van de jonge actrice.

‘Dokthare Showkat’ heeft vorige week in een interview ontkend dat zij de dame in de film is. Volgens haar is er sprake van een persoonsverwisseling. Een paar dagen geleden brachten de kranten het bericht dat de actrice een poging tot zelfmoord had gedaan, iets wat door de Iraanse ‘straat’ weer als schuldbekentenis werd uitgelegd.

„De familie heeft alle telefoons uitgezet, ze zijn vreselijk treurig en doodsbang voor de gevolgen hiervan”, zegt Mojgan Ansari, een familielid van de actrice. „Maar ze heeft geen zelfmoord geprobeerd te plegen. Dat is echt niet waar”, zegt Ansari. „Ik weet niet of zij het meisje in de film is, de familie probeert nu samen met de onderzoekers de verspreiders van de film te vinden.”

Iedereen is nu op zoek naar het toenmalige vriendje van de actrice, die in Londen zou wonen. Het stel, dat een relatie van enkele jaren had (ongehuwd), zou de film met een webcam hebben opgenomen. „Ze dachten dat ze de film gewist hadden, maar toen de computer voor reparaties werd weggebracht hebben reparateurs het clipje gevonden, zo is het in omloop geraakt”, zegt een Iraanse filmster die anoniem wil blijven.

Anderen zeggen dat het vriendje de film stiekem heeft opgenomen. Volgens het familielid heeft het vriendje het filmpje aan een vriend gegeven en is het zo verspreid. „We snappen echt niet waarom hij dat heeft gedaan”, zegt Ansari. „Het is vreselijk.”

De Iraanse filmster, die ‘dokthare Showkat’ goed kent, wijst erop dat de tol van de roem in Iran groter is dan in westerse landen. „Er zijn relatief weinig sterren in Iran”, zegt hij. Omdat popmuziek verboden is en de tv- en filmindustrie sterk wordt gecensureerd, bestaat de Iraanse entertainmentindustrie – die 70 miljoen mensen moet bedienen – slechts uit circa honderd voetballers en acteurs.

Die worden dan ook goed in de gaten gehouden. „In het verleden was er een filmpje van een actrice op een huwelijk, met vrij blote kleding. Het ministerie van Cultuur en Islamitische Leiding gaf haar een beroepsverbod van een jaar”, zegt de acteur. Volgens hem is dat niet erg. „Sterren in Iran zijn als familie. Omdat veel mensen in Iran op huwelijken kleding dragen die ze op straat niet aanmogen, versterkt dit alleen de band met het publiek. Het maakt ze menselijk.”

Misstappen van sterren in Iran worden ook vaak getolereerd door het grote publiek omdat dat er minder strenge normen op nahoudt dan de overheid. „Maar het maken van seksfilms, ook voor eigen gebruik, is een absoluut taboe in Iran. Ik vrees dat ze nooit meer kan werken”, zegt de acteur die zelf de film niet heeft gezien. „Iedereen die naar de film kijkt is medeplichtig aan karaktermoord.”

Ondertussen zijn er sms-acties gestart die eigenaars van de filmpjes oproepen om deze te vernietigen. „Stop met het verspreiden van deze film. Dit meisje heeft recht op een privéleven”, staat er te lezen.

Grote vraag is nu wat de rechtelijke macht gaat doen. „Het gaat erom of ze vrijwillig aan de film heeft meegewerkt”, zei een anonieme woordvoerder tegen het persbureau Reuters. „Als dat het geval is, zullen we haar aanklagen wegens corruptie en prostitutie.” De straf voor deze misdaden zijn zweepslagen. Op dit moment richt het justitiële onderzoek zich echter voornamelijk op de man. Hij kan dezelfde straf soort krijgen, plus een jaar gevangenis wegens het verspreiden van immoreel materiaal.

„Wij hopen heel erg dat haar ex-vriendje terugkomt om alles uit te leggen”, zegt familielid Ansari. „Dit is iets persoonlijks en had nooit mogen uitkomen. Ze is al genoeg gestraft. Het hele land weet nu alles van haar.”

De naam van de anonieme filmster die hoofdpersoon is in dit artikel is bij de redactie bekend, evenals die van het familielid, wiens naam is veranderd.