Dierenfarmacie is volwassen markt geworden

Akzo Nobel brengt begin 2007 niet alleen farmaciebedrijf Organon naar de beurs, maar ook Intervet, een wereldspeler op het gebied van diergeneesmiddelen. Dat moet het bedrijf meer vrijheid geven in de snelgroeiende dierenfarmacie.

In het stille wijndorpje Schwabenheim, gelegen tussen de heuvels van de Duitse deelstaat Rheinhessen, verwacht je niet zo snel een onderzoeksinstituut. En zeker geen instituut waar vlooien, teken en bananenvliegjes worden gekweekt voor onderzoek naar diergeneesmiddelen. Toch is dit de plek waar Intervet, het dierfarmaciebedrijf van Akzo Nobel, een vestiging heeft. Intervet doet hier niet alleen onderzoek naar de beste ontwikkelingsstoffen voor nieuwe medicijnen en vaccins, het bedrijf heeft in Schwabenheim ook een eigen wijngaard, die onder meer Riesling en Spätburgunder voortbrengt. Het is de ludieke erfenis van vorige eigenaren, die hier ooit een laboratorium inrichtten voor wijnonderzoek.

Akzo Nobel kan binnenkort geen wijnen van eigen bodem meer serveren aan klanten en relaties. Want met de gefaseerde beursgang van de farmaciepoot van Akzo, die uiterlijk begin volgend jaar zal plaatsvinden, gaat ook Intervet in de verkoop. De diergeneesmiddelenproducent, die samen met Organon en Nobilon de farmapoot van Akzo Nobel (verf, chemie en farmacie) vormt, geldt als een verborgen pareltje van de farmaceutische activiteiten van Akzo. Met een omzet van ruim 1,3 miljard dollar is het de derde diergeneesmiddelenfabrikant ter wereld, na Pfizer en Merial. Qua vaccins is Intervet zelfs nummer één in de wereld.

Diergeneesmiddelen vormen een explosieve groeimarkt en de omzet van Intervet stijgt jaarlijks dan ook met 5 tot 6 procent, aldus algemeen directeur Ruurd Stolp. „Landbouwhuisdieren worden steeds belangrijker voor de mens. Wereldwijd dringt het besef door dat de gezondheid van het dier, dat vlees en zuivel levert, belangrijk is voor het welzijn van de mens.” Gezelschapsdieren vormen een nóg belangrijker markt voor Intervet, dat in totaal ruim vijfhonderd verschillende vaccins en geneesmiddelen produceert. „De mens wordt gelukkiger van huisdieren. Daarbij worden we rijker en zijn we dus steeds meer bereid om geld uit te geven aan onze hond en kat.” Intervet haalt nu nog 80 procent van zijn omzet uit melk- en vleesvee en 20 procent uit gezelschapsdieren, maar de verwachting is dat dat percentage zal verschuiven naar 60-40.

Groeimogelijkheden zijn er volop voor Intervet, volgens Ellen de Brabander, adjunct-directeur Onderzoek en Ontwikkeling. „Op de Amerikaanse diergeneesmiddelenmarkt bijvoorbeeld. Met 35 procent van de wereldmarkt is die net zo groot als de Europese markt, maar Intervet haalt er maar 16 procent van zijn omzet vandaan.” Groei in Noord-Amerika, via overnames en nieuwe producten, is met name belangrijk omdat de omzet in Europa (goed voor 55 procent van de omzet van Intervet) stagneert. Ook de wereldwijde huisdierenmarkt, die 40 procent van de totale diergeneesmiddelenmarkt vertegenwoordigt, biedt nog expansiemogelijkheden. Ten slotte wil Intervet, dat vooral sterk is in vaccins, verder groeien op het gebied van geneesmiddelen, zoals middelen tegen parasieten. De Brabander: „Farmacie voor dieren is een volwassen, wereldwijde markt geworden. Het voordeel boven menselijke farmacie is dat nieuwe medicijnen en vaccins veel sneller op de markt kunnen worden gebracht, omdat je het middel niet op mensen hoeft te testen.”

De Brabander voorziet de komende jaren ook een sterke behoefte aan nieuwe producten door de opkomst van nieuwe dierziekten als blauwtong. Ook de vraag naar verbeterde middelen, die makkelijker toe te dienen zijn, zal stijgen. „Dan moet je denken aan vaccinaties die je in één keer in plaats van gefaseerd kunt toedienen en medicijnen die langer werken.” Intervet werkt in Schwabenheim onder meer aan de ontwikkeling van een medicijn tegen wormen bij honden dat kan worden toegediend in de vorm van een snoepje. En dan is er nog de markt voor vissen die in opkomst is. De overbevissing van de wereldzeeën heeft geleid tot een sterke toename van het aantal viskwekerijen, waar ziektes voorkomen moeten worden. Intervets omzet op het gebied van visvaccins groeide explosief, van 43 miljoen euro in 2002 naar vermoedelijk ruim 100 miljoen volgend jaar.

Groeien zal makkelijker worden buiten Akzo-verband, vermoedt men bij Intervet. Als onderdeel van Organon BioSciences, zoals de verzelfstandigde farmacietak van Akzo gaat heten, zal Intervet meer aandacht krijgen. De lijnen worden korter en beslissingen daardoor sneller genomen. En heel belangrijk voor een farmaciebedrijf: Organon BioSiences zal andere aandeelhouders aantrekken dan Akzo Nobel, die weten dat resultaten lang op zich kunnen laten wachten.

Snelle beslissingen worden steeds belangrijker nu dierziektes de laatste jaren volop in de belangstelling staan. Toch betekenen meer dierziekten niet automatisch topomzetten voor Intervet, legt directeur Ruurd Stolp uit. „Als diergeneesmiddelenfabrikant verkeer je vaak in een spagaatsituatie. Zolang er geen ziektes uitbreken, maar eigenaren wel vaccins willen hebben, kun je grote omzetten behalen. Immers, voor bijvoorbeeld de pluimveemarkt gaat het om miljoenen vaccins tegelijk. Maar breekt er een ziekte uit en wordt er op grote schaal geruimd, dan ben je klanten kwijt.”

Intervet draait al ruim een jaar op de maximale capaciteit (1 miljard per jaar) om te voldoen aan de vraag naar vaccins voor het vogelgriepvirus. Toch verdient het bedrijf naar eigen zeggen geen vermogens aan vaccins. Een vaccin dat qua omzet 100 miljoen euro opbrengt, geldt als een groot succes bij Intervet, dat 10 procent van de omzet steekt in onderzoek en ontwikkeling. De meeste vaccins genereren maar een paar miljoen euro per jaar. De Brabander: „Geneesmiddelen leveren qua omzet meer geld op dan vaccins. Dat komt doordat de aard van virussen verandert en vaccins dus maar beperkt bruikbaar zijn. In ons onderzoek moeten we voortbouwen op eerdere vaccins, anders zou de ontwikkeling van een vaccin, die gemiddeld zes jaar in beslag neemt, te kostbaar worden.”

Rectificatie / Gerectificeerd

Het artikel Dierenfarmacie is volwassen markt geworden (11 november, pagina 25) vermeldt dat Intervet in visvaccins in 2002 43 miljoen euro omzet boekte en naar verwachting volgend jaar 100 miljoen omzet. Deze bedragen betreffen de markt voor visvaccins. De foto bij het artikel is niet gemaakt door Maurice Boyer, maar door Evelyne Jacq.