Butt-boek met behaarde billen en mollige jongen

Homobladen laten een vercommercialiseerde, boring wereld zien, aldus de makers van het tijdschrift ‘BUTT’. Van het blad verscheen deze week een bloemlezing in boekvorm.

In de winkel van mega-uitgeverij Taschen aan de belangrijkste winkelstraat van Berlijn, de Kurfürstendamm, hangen roze balonnen met het woord ‘BUTT’ erop, oftewel kont. Vanavond is er een presentatie van een boek met een bloemlezing uit het gelijknamige tijdschrift. BUTT staat wereldwijd bekend als een van de belangrijkste alternatieve homobladen.

Het bestaat sinds vijf jaar en is bedacht door de Nederlanders Gert Jonkers, voormalig hoofdredacteur van Blvd. en tegenwoordig moderecensent van de Volkskrant, en grafisch ontwerper Jop van Bennekom die onder andere het conceptuele tijdschrift RE- maakte.

BUTT is in de vijf jaar van underground naar groot gegaan. De oplage van het tijdschrift is gegroeid van 750 exemplaren naar 15.000. Het tijdschrift, aanvankelijk half in het Nederlands maar nu helemaal in het Engels, wordt verkocht in toonaangevende winkels als Colette in Parijs en de St. Markus Bookstore in New York en gaat naar abonnees tot in Azië en Zuid-Afrika. Elke keer dat er een nummer uitkomt, is er in een grote wereldstad een launchparty.

Nu, bij de uitgave van het boek waren het er zelfs drie: in Berlijn, Keulen en Londen. In Londen stelde de Tate Gallery een filmprogramma samen, waarna er een bootfeest was op de Thames.

Een reden voor het succes van BUTT, zegt Van Bennekom in Berlijn, is dat het blad „een andere lifestyle vertegenwoordigt dan die de media dicteren”. Tijdschriften, en vooral homobladen, vindt hij, „laten een vercommercialiseerde, boring wereld zien. De diversiteit van het leven wordt slecht gepresenteerd.”

In BUTT zie je volgens Van Bennekom daarom bijvoorbeeld meer dan „het lichaamstype van de established wereld”. Dat is duidelijk in de Taschenwinkel in Berlijn, waar posters hangen van behaarde billen en een niet zo slanke jongen die met zijn onderbroek omlaag op een keukentafel zit. Maar het gaat verder. Er komen beroemde gayartiesten en -kunstenaars in BUTT aan het woord, zoals muzikanten Michael Stipe van R.E.M. en Rufus Wainwright, modeontwerper Marc Jacobs en filmmaker Gus van Sant. „Daarnaast hebben we net zo makkelijk een interview met een onbekende kunstenaar, een slager of een boer.”

De geïnterviewden gaan vaak (half)naakt op de foto en vertellen behalve over hun bezigheden, uitgebreid en expliciet over hun seksleven. De interviewers zelf zijn daarbij ook openhartig. De vormgeving is al even opmerkelijk. Het papier is roze, alleen de cover is full colour, de opmaak is strak en eenvoudig, de fotografie, van Inez van Lamsweerde, Terry Richardson en Wolfgang Tillmans, allesbehalve glossy.

De grootste verandering in die vijf jaar, zegt Van Bennekom, „is dat lezers ons veel toesturen voor in het blad. We hebben een hele close relatie met ze. We doen niet alleen alles zelf – tot het versturen van de bladen aan toe – we kennen ook bijna iedereen door de feesten die we geven.”

Dat er al na vijf jaar BUTT en pas zeventien edities een boek uit is, verbaast Van Bennekom niet echt. „Veel uitgeverijen hebben ons al benaderd,” zegt hij. „Het blad schreeuwde om een boek. Er was veel vraag naar oude edities, maar het tijdschrift is ook niet aan de actualiteit gebonden.”

Uiteindelijk benaderden de makers Taschen zelf. Van Bennekom: „Taschen heeft veel archieven toegankelijk gemaakt, zoals dat van Helmut Newton, en heeft veel gedaan op het gebied van homocultuur. Het boek is nu bovendien redelijk geprijsd en komt overal ter wereld in de etalages te liggen.”

Belangrijk is ook de persaandacht die erdoor op gang kwam. „Kranten en stijlbladen als The Independant en i-D schreven over het BUTT-boek.

De boekpresentatie in Berlijn kent een signeersessie met Jonkers en Van Bennekom die twee uur duurt. Er blijft publiek langskomen, van allerlei nationaliteiten en leeftijden. Alle aandacht kan de indruk wekken dat het blad mainstream aan het worden is. Maar, zegt Van Bennekom: „We maken BUTT met een zekere weerbarstigheid en dat blijft zo.”

BUTT BOOK, The best of the first 5 years of BUTT magazine. Uitgeverij: Taschen. € 25,-