Meningen en spullen van gewone mensen

Soms begrijp je niet goed wat programma’s je eigenlijk willen vertellen. Als ze je überhaupt iets willen vertellen. Zo waren er gisteravond ontzaglijk veel ‘gewone mensen’ te zien. Gewone mensen zijn mensen die geen politicus of presentator of deskundige zijn. Gewone mensen lopen over de markt, kopen een huis, dansen in een tent, staan in een winkel. Je kunt ze om commentaar vragen en dat geven ze dan, maar wat je eraan hebt is de vraag. In Nederland Kiest zagen we een Nederlandse Turkse zeggen dat Turkije niet bij de EU hoeft: „Hoort niet bij.” Een Nederlandse Turk vond van wel. Dat weten we dan maar weer. Freek de Jonge was in zijn Stemmingmakerij op bezoek bij een Suikerfeestviering in Breda, waar heel aantrekkelijk gedanst werd met sierlijke armbewegingen, en sprak daar met willekeurige bezoekers. Die hadden ook meningen. Over hoofddoekjes bijvoorbeeld. Een meisje dat er zelf geen droeg legde uit waarom vrouwen het wel doen: „Mannen zijn hyena’s.” Een jongen beweerde lachend dat hij best met een explosievengordel een café in zou willen lopen. Een andere man vond Nederland juist fantastisch: „Zodra je je eigen hebt aangepast, is het fantastisch.” Weer een andere man vond ons te vrij. Tja.

De gewone mensen waren overal gisteravond. Op Nederland 1 hadden twee stuks uit Eindhoven een kasteel in de Bourgogne gehuurd waar ze luxe chambres d’hôte wilden runnen. Je zag ze in het TROS-programma Ik vertrek om het kasteel scharrelen, spullen naar binnen dragen, ontdekken dat de wasmachine stuk was en hun eigen kwaliteiten tegenover de camera een stuk hoger inschatten dan die van de zakenpartner.

Geen idee waarom we dit allemaal zagen of wat het ertoe deed.

En nog waren de gewone mensen niet op, onze nieuwsgierigheid bleek schier onuitputtelijk: in Nederland te koop gingen KRO-presentatoren kijken naar dingen die te koop waren gezet op internet of elders. Waarom ze dat deden weten we natuurlijk weer niet – waarschijnlijk in de hoop dat wij het onweerstaanbaar grappig zouden vinden om Anita Witzier met iemand te zien praten die een rijdende sekswinkel te koop aanbood, of om alles te horen over een anti-snurkkussen dat niet werkt. Quod non.

Het is ook nooit goed. De ene avond klagen omdat er alleen maar politici te zien zijn, de volgende dag hebben de gewone mensen het weer gedaan. Maar hun schuld is het niet. Het zijn de programmamakers die zich helemaal niet zichtbaar hebben afgevraagd wat de meerwaarde is van zo maar wat meningen, waaróm wij zo nodig naar die twee bourgondiërs zouden moeten kijken of wat het boeiende verhaal is van al die spullen die te koop zijn. Je ziet ook hoe funest het voor een aanvankelijk gewoon mens is om televisiepresentator te willen zijn: binnen de kortste keren loop je met een hoed op je hoofd te doen alsof het buitengemeen interessant is dat iemand een zeer luxe jacht wil verkopen of een antiblafhondenband. Terwijl er niemand bestaat die dat iets kan schelen.

Niet dat de ongewone mensen zo boeiend waren – lijsttrekker van de Partij voor de Vrijheid Geert Wilders en D66-europarlementariër Joris Lagendijk discussieerden over de toetreding van Turkije zonder dat het maar een moment spannend werd en in Andere tijden vonden allerlei oude mannen zichzelf nog steeds reuzeleuke helden omdat ze destijds S5 hadden weten te krijgen bij de keuring voor de militaire dienst. Vooral Jeroen Krabbé genoot van zichzelf en besloot zijn kirrend gebrachte verhaal met een triomfantelijk: „Ik kreeg een schitterende S5.”

Lees ook ‘Ogen’ op www.nrc.nl/ogen