Vele kleintjes

De tienduizend euro waren wonderlijk snel bij elkaar gebracht. ’t Idee dat het bedrag verdubbeld zal worden werkt stimulerend, al is de duivel zelf de verdubbelaar. Een beetje eergevoel zal ook hebben meegespeeld. Bij van alles en nog wat, van hoog tot laag, van de wieg tot het graf, speelt ‘een beetje eergevoel’ voor de Portugees mee. Zonder eergevoel kom je nergens, zoals je niet kunt fietsen zonder fiets. Maar het beroep op improvisatie en vindingrijkheid zal de drang om het geld op te hoesten ’t meest hebben geprikkeld. Portugezen zijn op hun best als ze kunnen herstellen wat ze ook hadden kunnen voorkomen.

Nederlanders, op alles voorbereid, krijgen nooit de kans te ontdekken dat ze niet briljant zijn.

’t Werd een heuse wedstrijd in collecteren. De feestcommissie kwam langs onze deur, het bestuur van de parochieraad, de afgezant van de vrijwillige brandweer en een heel groepje van de muziekclub ‘De Jonge Nachtegaal’, zojuist opgericht als kweekvijver voor de harmoniekapel. Allemaal presenteerden ze ons formulieren waarop naam en bedrag konden worden ingevuld. Ze begonnen steevast met het huis waar ze de hoogste bijdrage verwachtten. De buurman die daarna het formulier onder ogen kreeg kon moeilijk achterblijven.

Gewoonlijk wordt niet vaker dan twee, drie keer per jaar aan huis gebedeld, meestal door oude mannen die tegelijk op een glas wijn of port rekenen en aan het eind van hun route nauwelijks meer op hun benen kunnen staan, ditmaal was het een gaan en komen van collectanten, de ene nog frisser en kwieker dan de andere.

Ze bewerkten zelfs dorpen in de buurt waar geen mens ooit had vernomen van de Familie met de Lange Naam. Het opknappen van vervallen kapelletjes was een universele plicht.

Toen de spontane behoefte om te geven – of om niet voor de voorgaande gever onder te doen – was bevredigd, wierpen ze de lootjes in de strijd. De actieradius werd opnieuw vergroot, tot dorpen binnen een straal van tien kilometer, en op de markten en kruispunten klampten ze vreemde passanten aan. Wie wilde niet lastig worden gevallen als er zulke topartikelen te winnen waren? Bij de club met de groene lootjes was de hoofdprijs een gerookte ham, zo groot als het bovenlijf van een matroos, bij de club met de roze lootjes een speenvarken. De begeerte was groot.

Op het laatst had je ook nog een vuurwerk voor het goede doel. Het was snikheet en het had een jaar niet geregend, maar geknald en geschoten werd er. ’t Was voor Maria.

Toen het bedrag compleet was, werd ’t kapelletje al even voortvarend gerestaureerd. De aannemer brak het tot de grond toe af en bouwde het naar eigen inzicht op. Het staat er weer knap bij. Vooral de gedenksteen waarop de gulle familie wordt bedankt is goed zichtbaar.

Ik herinner me trouwens dat ze twintig jaar geleden, toen ik hier kwam wonen, ook al bezig waren met het restaureren van het eeuwenoude kapelletje. Ook bij die gelegenheid werd het tegen de vlakte gegooid en vervangen door iets wat er sprekend op leek.