Op weg naar einde van onaantastbaarheid

Justitie wil de motorclub Hells Angels verbieden. Het zou een logisch vervolg zijn op het lopende onderzoek naar misdrijven door individuele leden van de club.

Om twee uur ’s ochtends precies trok de grote gele shovel van de Amsterdamse politie het hek voor het terrein van de Amsterdamse Hells Angels met een grote beweging uit de grond. Terwijl het hek terzijde werd geschoven en een zwaarbewapend arrestatieteam naar binnen trok, stonden door heel Nederland ruim 1.000 rechercheurs, politieagenten en onderzoeksrechters klaar.

In de nacht van maandag 17 oktober 2005 deed het Openbaar Ministerie op ruim zeventig plaatsen huiszoeking, waaronder in clubhuizen van de Angels in Amsterdam, Haarlem, Harlingen, IJmuiden, Kampen en Rotterdam. Er werden 45 mensen aangehouden, wapens en munitie in beslag genomen en een hennepplantage ontmanteld.

De shovel die in de slagschaduw van de Bijlmerbajes het pad effende voor de politie, was symbolisch voor de nieuwe aanpak van het OM. Het onaantastbare imago van de Hells Angels werd door politie en justitie niet langer getolereerd.

Aan de operatie, met codenaam Acroniem, ging vijf jaar onderzoek vooraf. Aanleiding was de begrafenis van Sam Klepper, die in 2000 voor zijn woning in Amsterdam-Buitenveldert op zeer gewelddadige wijze werd vermoord. Klepper, kopstuk uit de Amsterdamse onderwereld en aspirant-lid van de Hells Angels, werd onder begeleiding van honderden Angels dwars door de stad naar zijn laatste rustplaats gebracht. Dit vertoon van macht leidde tot irritatie in de hoofdstad, zo blijkt uit een verklaring van de Amsterdamse rechercheur die het onderzoek begon: „Zij gedroegen zich alsof ze onaantastbaar waren. Dat had in de stad veel commotie opgeleverd.”

Tweeënhalf jaar nam de politie om de bewegingen van de Angels in kaart te brengen, nationaal én internationaal. Kleine onderzoeken naar afzonderlijke leden van de club werden ook meegenomen. Bijvoorbeeld de bedreiging van de journalisten Frits Barend en Henk van Dorp in 2000. En de moord op een aspirant-lid in een Haarlems bordeel in 2001.

In de loop van 2003 krijgt de dan net opgerichte Nationale Recherche de opdracht voor een grootschalig onderzoek naar de Angels. Dat onderzoek kreeg urgentie toen in februari 2004 in Limburg de verminkte lijken werden gevonden van drie Nomads, een aan de Angels gerelateerde motorbende. Dat onderzoek leidde niet alleen tot een veroordeling van 12 leden van de Nomads voor doodslag, het leverde ook veel informatie op over de betrokkenheid van de Angels bij cocaïnehandel.

De invallen bij de Angels in oktober 2005 waren een ultieme poging van het OM om hun ogenschijnlijke onaantastbaarheid te breken. Of dat gaat lukken, is de vraag. Het feit dat alle verdachten in december 2005 werden vrijgelaten, is volgens de advocaten van de Angels een veeg teken. Zij stellen dat in het dossier onvoldoende bewijs zit voor de zware beschuldiging dat de Angels een criminele organisatie vormen.

Justitie zet de zaak echter door, zo werd gisteren duidelijk. Na de zomer van 2007 wordt een eerste groep van 22 verdachten voor de rechter gebracht. Deze verdachten, waaronder de bestuurders van de verschillende chapters, wordt beschuldigd van het lidmaatschap van een criminele organisatie met als doel het plegen van moord, afpersing en bedreiging, en het bezit van en handel in drugs en wapens.

Troefkaart van het OM zijn enkele anonieme getuigen die belastende verklaringen hebben afgelegd over de betrokkenheid van Hells Angels bij moord en drugshandel. Zo zou volgens een anonieme getuige de moordaanslag op John Mieremet, de criminele partner van Sam Klepper, zijn besproken in het Amsterdamse clubhuis van de Angels in het bijzijn van Heinekenontvoerder Willem Holleeder.

Als sluitstuk van deze grote operatie wil justitie ook de Hells Angels als organisatie verbieden. Daarvoor zijn bij zes rechtbanken verzoekschriften ingediend om rechtspersonen van de Angels verboden te verklaren. Een ongebruikelijke aanpak, zo zeggen verschillende juridische experts, die zeker niet gemakkelijk is (zie kader).

Justitie ziet deze stap als een logisch vervolg. „Het onderzoek heeft zo veel bewijsmateriaal opgeleverd dat wij vinden dat de Angels als organisatie een gevaar vormen voor de openbare orde”, zo verklaart een woordvoerder van het OM. De advocaten van de verdachten zien de civiele procedure als een zwaktebod: nu het via het strafrecht niet lukt, grijpt justitie naar een ander middel.

Hangende de lopende procedures is het hek voor Angels Place in Amsterdam weer netjes teruggezet. Het zal nog zeker een jaar duren voordat duidelijk is of dat hek definitief dicht gaat.

M.m.v. Folkert Jensma