Nieuwe filmgolf uit land van de pampas

Toch fijn dat het filmtheater Rialto de beste films uit de recente Argentijnse cinema even bijeen brengt.

Nu kun je meteen door van de ene Alonso naar de andere.

Undated film still shows Julio Chávez (L) playing a scene of the Argentinean movie "El Custodio" (The Shade) directed by Rodrigo Moreno. The film was awarded 18 February 2006 at the 56th Berlinale Film Festival in Berlin the Alfred-Bauer prize, named after the founder of the Berlinale festival. The Berlinale, which ranks with Cannes and Venice among the top European film festivals, featured a total of 360 pictures from 56 countries and hosted some 18,000 guests. AFP PHOTO BERLINALE ** EDITORIAL USE ONLY IN CONNECTION WITH REPORTING ON THE FILM PERMITTED ONLY UNTIL 15 MARCH 2006 ** AFP

Iedere nieuwe golf filmmakers zet zich af tegen zijn voorgangers. De Franse ‘jonge Turken’ van de Nouvelle Vague noemden de films van de voorgaande generatie, die ze stijf, literair en gekunsteld vonden, cinéma de papa. Je ziet hetzelfde bij de Nuevo Cine Argentino, de nieuwe Argentijnse filmmakers die midden jaren negentig plots van zich deden spreken. Films van hun voorgangers vonden ze stoffige kostuumdrama’s, met kunstmatig acteerwerk en overdadige stilering. Dat moest anders.

Films moesten actueel zijn. Urgent. Van en voor twintigers en dertigers. Goedkoop geproduceerd en het liefst op locatie opgenomen met niet-professionele acteurs, net als vlak na de Tweede Wereldoorlog gebeurde in het Italiaanse neorealisme. Een bewuste keuze doordat Argentinië in de jaren negentig in een hevige economische crisis verzeild raakte. Geld was vrijwel niets meer waard, de journaalbeelden waarin mensen in paniek op de vergrendelde bankdeuren sloegen, gingen de hele wereld over. Eigenlijk verbazingwekkend dat in deze crisistijd zulke frisse en vitale films zijn gemaakt, zoals blijkt uit het programma dat het Amsterdamse filmtheater Rialto wijdt aan deze golf. Een aantal ervan maakte furore op festivals over de hele wereld, een aantal is in de loop der jaren uitgebracht door distributeurs die de vinger aan de pols hielden.

Voor wie goed opgelet heeft, komt het dus niet echt als een verrassing dat de meeste films van bovengemiddelde kwaliteit zijn. Toch fijn dat ze nu bij elkaar gebracht zijn en in korte tijd geconsumeerd kunnen worden. Nu kun je de evolutie van de jonge cineasten zien zonder dat er jaren voorbijgaan. Vind je La libertad (2001) van de uiterst talentvolle Lisandro Alonso goed, dan kun je meteen naar zijn tweede film, Los muertos (2004), waarin hij net een stapje verder gaat. Ben je meer geporteerd van films met een lach en een traan, dan kun je kijken naar het werk van Martín Rejtman – komedies waarin droefenis op de loer ligt. Wil je cinema zien die heilige huisjes omver werpt? Dan kun je naar La ciénaga (van Lucrecia Martel) of de films van Albertina Carri, die laat zien dat achter de façade van een schijnbaar gelukkige bourgeoisfamilie veel broeit dat het daglicht niet kan verdragen à la Buñuel of de vroege François Ozon.

Tijdens het festival gaat ook de recent gemaakte film El custodio in première, een ingetogen karakterstudie van een lijfwacht – een man zonder eigenschappen. Zal hij uit de strakke kaders barsten waarin regisseur Rodrigo Moreno hem uiterst consequent vangt?

El custodio. Regie: Rodrigo Moreno. Met: Adrian Andrade, Julio Chávez. In: 4 bioscopen.

Nuevo Cine Argentino. t/m 12 nov. In: Rialto, Amsterdam. Een selectie is ook te zien in Rotterdam, Eindhoven, Utrecht en Nijmegen.