Intrigerend boek over beginjaren van De Appel

Cover van boek over de Appel, Performances, Installaties, Projecten, 1975-1983 Marga van Mechelen: 440 blz., € 45,-. Ine Poppe

Over die beginjaren is het boek De Appel. Performances, Installaties, Video, Projecten, 1975-1983 verschenen, een mooie gebonden uitgave vol zwart-witfoto’s van bijzondere optredens en tentoonstellingen. Auteur is Marga van Mechelen, die sfeer, betrokken personen en kunst helder beschrijft.

Van Mechelen, universitair docent en senior onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam, stelt zich in haar boek de vraag: was De Appel wel zo uniek en bijzonder? Het antwoord is ja. Van Mechelen plaatst de Appel in een breder kader door over happenings, Fluxus en Provo’s te schrijven – daar waar de scheidslijn tussen kunst en leven verdwenen is. De Appel ging erg ver in zijn interpretatie van de toenmalige kunstopvatting, zo blijkt uit het boek. Zo memoreert Van Mechelen de AA-Therapie Kommune Kurs van de Oostenrijker Otto Muehl, die Smals in 1977 naar Amsterdam haalde. Muehl had een aantal jaren eerder het kunstenaarsschap opgegeven ten behoeve van zijn commune, een leefgemeenschap gebaseerd op vrije seksualiteit en het opgeven van bezit. Muehl was sektarisch en autoritair, communeleden mochten bijvoorbeeld niet verliefd worden. Hij werd in 1991 veroordeeld tot zeven jaar celstraf wegens seksueel misbruik van minderjarigen. Zijn cursus in De Appel resulteerde in de oprichting van een Amsterdamse en Nijmeegse dependance.

Het zijn dit soort details die het boek boeiend maken. Van Mechelen geeft een volledig en genuanceerd beeld van de betekenis van De Appel. Het maakt het boek tot een standaardwerk over performancekunst uit de periode ‘75/’83.