Ieder jantje moet een bob worden

Na enkele incidenten met marinepersoneel eiste de vice-admiraal dat het wangedrag zou stoppen.

Maar die boodschap is nog niet helemaal doorgedrongen.

Bij de marine zijn ze de hele reeks aan wantoestanden zat. Het begon allemaal met de mogelijke aanranding van een vrouwelijke matroos op het marinefregat de Tjerk Hiddes. Haar schokkende verhaal kwam eind maart van dit jaar naar buiten. Sindsdien volgde schandaal op schandaal. Vorige maand nog sloegen mariniers in een disco in Noorwegen enkele Noren het ziekenhuis in. Vice-admiraal Jan-Willem Kelder schreef enkele weken geleden een brief aan al het marinepersoneel. De boodschap: het wangedrag moet per direct stoppen. Anders volgen maatregelen.

De boodschap kwam niet aan: Werknemers van de marine hebben zich afgelopen maand schuldig gemaakt aan een hele reeks misdragingen. Bij ten minste zeven incidenten waren drugs, alcohol of geweld in het spel, zo bevestigt een woordvoerder van de marine.

Halverwege oktober is op Curaçao een opvarende van het fregat Hr. Ms. Tromp betrapt op het gebruik van cocaïne en overmatig alcoholgebruik. „De man was stoned en veroorzaakte veel overlast”, zegt een woordvoerder van de marine. Het fregat lag twee dagen in de haven bij Willemstad om de bemanning „uit te [laten] rusten”, zoals blijkt uit de periodieke nieuwsbrief van het fregat. De man is voorgedragen voor ontslag.

Drie leden van het Korps Mariniers hebben zich vorige week ernstig misdragen in een hotel in Appingedam. Wat er precies is gebeurd, is niet bekend. De mariniers zaten daar voor hun werk. Volgens de marine waren de drie mariniers vorige maand ook aanwezig bij het handgemeen in Noorwegen.

Met het hotelincident vorige week was voor vice-admiraal Jan-Willem Kelder, de commandant der zeestrijdkrachten, de grens bereikt. Afgelopen vrijdagavond besloot de generaal tot nader order een alcoholverbod in te stellen voor vlootpersoneel en mariniers op oefening. Dit verbod geldt ook in vrije tijd. Een biertje na werktijd in een buitenlandse kroeg zit er niet meer in. De marine moet voortaan aan het fris. Ook zullen persoonlijke kasten van marinepersoneel vaker worden geïnspecteerd op verdovende middelen.

Drugs en ook alcohol zijn vaker een probleem bij de krijgsmacht. De scheidslijn tussen één biertje voor de gezelligheid en bijna grenzeloos alcohol drinken is uiterst vaag, blijkt eveneens uit het rapport van commissaris van de koningin Boele Staal (D66), die recentelijk zijn onderzoek naar wangedrag binnen Defensie presenteerde. Regels zijn volgens hem niet duidelijk. „Daar waar ruimte voor interpretatie bestaat, ontstaan de meningsverschillen en de problemen.”

De algemene regel is volgens een geïnterviewde in het rapport: „Als je ’s ochtends maar nuchter op het werk verschijnt”. Overigens spelen de alcoholproblemen en ander wangedrag ook bij andere krijgsmachtonderdelen zoals de Landmacht. In reactie op het rapport heeft Defensie een ‘normen-en-waarden’-generaal aangesteld. Deze generaal, Rob Bertholee, komt binnenkort met algemene gedragsregels voor onder meer drank binnen de krijgsmacht.

De defensievakbonden hadden gisteren een gesprek met de marine over de maatregelen. De bonden voelen zich gepasseerd door de onverwachte invoering daarvan. De AFMP (Algemene Federatie voor Militair Personeel) vindt de maatregelen bovendien draconisch. „Zo wordt ook marinepersoneel gedupeerd dat zich wel aan de regels houdt en ’s avonds na een dag hard werken een biertje wil drinken. Wij zien meer in het versterken van het leiderschap om zo wangedrag te voorkomen”, aldus woordvoerder Marlies Verhoeff.