Het is een kat-en-muisspel

Turkse Nederlanders volgen het toetredingsproces van Turkije tot de EU op de voet.

In koffiehuis Mavi Kösk vindt men dat Turkije zijn eigen gang moet gaan.

Ze hebben hun mening ondertussen flink bijgesteld, de Turkse Nederlanders in koffiehuis Mavi Kösk, in de Indische Buurt in Amsterdam. Was een meerderheid aan het begin van de toetredingsonderhandelingen nog enthousiast over het perspectief van een Turks EU-lidmaatschap, intussen hebben velen het wel gehad met ‘Europa’.

„Ga zitten, want ik wil al heel lang wat zeggen”, zegt de 32-jarige Yusuf Aydin in plat Amsterdams. Onderwijl houdt hij zijn ogen gericht op het kaartspel dat hij met vrienden speelt in een kale en fel verlichte kamer achterin het koffiehuis. Aydin: „Turkije wordt economisch steeds sterker en heeft de EU helemaal niet nodig. Tenminste niet als het moet zoals de EU het wil. Als je dit hebt verbeterd, komen ze weer met wat anders. Landen als Roemenië en Polen hebben ook niet zoveel verbeterd en mogen wel bij de EU. Ik heb er eigenlijk geen woorden voor”, zegt hij.

Na alle druk uit Brussel zou Aydin het prima vinden als Turkije zelfstandig blijft. De meningen over de vraag of het in principe goed is als Turkije toetreedt tot de EU zijn sterk verdeeld. Zo zijn Orhan Sahin (26) en de wat oudere Mehmet Celikay nog steeds voorstander. „De grote bazen moeten het regelen. Iedereen heeft elkaar nodig”, zegt Sahin. „Zij leven nog een beetje in droomland”, aldus Celikay over Aydin en zijn eurosceptische medestander Hasiahmet Sali. „Zij denken dat Turkije veel voorstelt, maar dat valt wel mee. En Turkije als moslimland in de EU zou beter zijn. Goed voor de wereldvrede.”

De jongemannen blijken het toetredingsproces goed te volgen. De meningen over wel of niet toetreden mogen verdeeld zijn, iedereen vindt dat Turkije aan het lijntje wordt gehouden. „Wat is er nou klaar aan Bulgarije”, zegt Celikay over het Balkanland dat onlangs te horen kreeg dat het per 1 januari toe mag treden tot de EU. „Denk je nou echt dat Turkije minder ontwikkeld is dan Bulgarije?” Net als de anderen meent Celikay dat Turkije harder wordt aangepakt omdat het een islamitisch land is. „De EU wil er helemaal geen groot moslimland bij hebben.”

Vooral de eis dat Turkije de massamoord op Armeniërs erkent als genocide is slecht gevallen. „Kijk naar wat de Fransen, de Engelsen en de Nederlanders hebben gedaan in het verleden. Wat je zelf hebt gedaan moet je anderen niet verwijten. Ik wil er niet eens over praten”, zegt Aydin. Celikay vindt dat er met twee maten wordt gemeten. „Dat Frankrijk en Nederlandse partijen ontkenning van de genocide strafbaar willen stellen, is scheef. Dat is geen vrijheid van meningsuiting. In de tijd dat de Turkse wet werd geschreven die erkenning van de genocide strafbaar maakt, was die nodig om één Turkse identiteit te hebben. Ik geloof dat ze die wet nu ook af willen schaffen.”

Sahin denkt dat er vooral veel politiek wordt bedreven rondom de Turkse toetreding. „Het is een kat- en muisspelletje. Uiteindelijk gaat het gewoon door.”