Hart lijdt niet onder weinig zetmeel

Het eten van voedsel met weinig suiker en zetmeel kan net zo gezond zijn als een dieet met weinig vet. Wie het vet uit planten haalt, is zelfs gezonder af met een low carb dieet.

Amerikaanse verpleegkundigen die twintig jaar lang relatief weinig zetmeel en suiker aten, en daarmee relatief veel vet en eiwit binnen kregen, krijgen net zo vaak een hartaanval als collega’s die relatief weinig vet consumeerden. Dat concluderen de Amerikaanse onderzoekers van de beroemde Nurses’ Health Study, waaraan in 1976 121.700 verpleegkundigen van 30 tot 55 jaar meededen. Zij worden al meer dan 20 jaar gevolgd. Om de twee jaar krijgen ze nieuwe vragenlijsten over hun eet- en leefgewoonten. Er waren bijna 83.000 vrouwen die de vragenlijsten invulden, die nog geen chronische ziekten hadden en die op het oog betrouwbaar over hun voedsel rapporteerden. Van hen kregen er tot nu toe bijna 2.000 een hartaanval. Maar de vrouwen die de minste koolhydraten (suikers en zetmeel) aten – en dus relatief veel vet – kregen vrijwel even vaak een hartaanval als de vrouwen die veel koolhydraten en relatief weinig vet en eiwit aten.

Dit onderzoek líjkt op het eerste gezicht een ondersteuning voor het Atkins-dieet. Dat ontraadt het eten van suikers en van zetmeel (pasta, brood en aardappelen), terwijl vlees (met relatief veel vet en eiwit) wel mag. Veel mensen vallen in de eerste maanden snel af op zo’n dieet. Maar na een jaar is het resultaat vrijwel verdwenen, bleek afgelopen zomer uit een samenvatting van gepubliceerde onderzoeken in de Journal of the American Medical Association. Veel voedingskundigen zeggen dat het dieet slecht is voor hart en bloedvaten. Daarbij baseren ze zich op de cholesterol- en bloeddrukmetingen na een paar maanden Atkinsdieet. Die wijzen enigszins op hogere risico’s op hart- en vaatziekten.

De Nurses’ Health Study kijkt echter niet naar vermageringsdiëten, maar naar normale, vaak jaren volgehouden eetpatronen. Zo vreselijk low carb aten de Amerikaanse verpleegkundigen dan ook niet. Slechts tien procent van hen haalde minder dan 30 procent van hun calorieën uit suiker en zetmeel. En de tien procent die de meeste suikers en zetmeel aten, haalden meer dan 56 procent van hun calorieën uit die koolhydraten. „Het onderzoek is niet opgezet om gewichtsverlies te onderzoeken”, zei onderzoeksleider prof.dr. Frank Hu gisteren in de Washington Post. De verpleegkundigen die low carb aten waren ook helemaal niet slanker dan de verpleegkundigen met een Atkinsachtig menu. Alle deelneemsters zijn in de loop van de tijd een paar kilo aangekomen. En hun body mass index (BMI) zat met een score van 24 à 25 aan de bovenkant van een normaal gewicht. Dit soort menu’s heeft „geen lange-termijneffect op het lichaamsgewicht”, zei Hu. „Uiteindelijk gaat het toch om de calorieën”, becommentarieerde voedingskundige prof.dr. Alice Lichtenstein van Tufts University het onderzoek.

Het onderzoek geeft het mediterrane menu wel de wind in de zeilen. Want de verpleegkundigen met een relatief hoge consumptie van plantaardig vet en eiwit, gecombineerd met een lage consumptie van koolhydraat, zagen hun risico op hartaanvallen met bijna een derde verminderd.

En ook levert het onderzoek op dat een dieet met koolhydraten die langzaam in het bloed worden opgenomen (met een lage zogenaamde glycemische index), zoals bruin brood, beschermt tegen hart- en vaatziekten. Dat effect was in dit onderzoek sterker dan meer of minder vet eten.