‘Ronselaar’ kreeg elf keer identiteitsbewijs

Onder de zes verdachten die zijn aangehouden wegens het werven van jihad-strijders zit Murat Ö. Hij werd al eerder in verband gebracht met ‘jihad-reizen’.

Dit is de tweede keer dat Murat Ö., alias Abu Jarrah, alias Ibrahim de Turk, door ‘jihadreizen’ van moslimjongeren uit Nederland in het vizier van de inlichtingendienst AIVD en de politie komt. Hij werd gisteren samen met vijf andere verdachten aangehouden. Ze zouden strijders voor de „internationale jihad” hebben geworven.

„Zijn kracht is de rust die hij uitstraalt”, zegt een bron uit Den Haag die Ö. goed kent. „Hij sprak de jongeren op straat aan, en in coffeeshops. Hij koos de labielere jongeren uit, riep bij hen schuldgevoelens op vanwege hun drugs- en alcoholgebruik. Hij nodigde ze uit in zijn woning, gaf ze lezingen over de islam. Langzaamaan maakte hij ze rijp voor de jihad. Dat de jongeren de plicht hebben om iets te betekenen voor de moslims in Tsjetsjenië.”

Ö. is geboren in Gaziantep, in Zuidoost-Turkije. Hij woonde een tijd in Eindhoven en was in die periode een frequente bezoeker van de in die stad gevestigde radicale moskee Al Fourqaan. Via Rotterdam belande Ö. in de Haagse Schilderswijk. Hij ging gekleed als een ‘Arabier’, droeg islamitische kleren op straat. „Hij voelde zich meer een Arabier dan een Turk”, zegt een kennis van hem. Ö. spreekt volgens hem ook het liefst Arabisch, de taal van de Koran. „Nee, hij beheerst de Arabische taal niet zo goed.”

Na de reis van twee Eindhovense jongens naar de Indiase deelstaat Kasjmir, waar ze door soldaten werden gedood, stuitten de rechercheurs van het Korps Landelijke Politiediensten medio 2002 op een netwerk dat de jongens mogelijk had gerekruteerd. De vermeende leider van de groep was de Mauretaniër Abu Hanan. Ö, toen bekend onder zijn islamitische naam Abu Jarrah, woonde bij hem in. Bij de doorzoeking werd een cassettebandje aangetroffen waarop een 18-jarige Egyptenaar afscheid neemt van zijn ouders. „De jihad is een zeer nauwe plicht”, zegt de jongen op het bandje.

Murat Ö. wierf fondsen voor het netwerk in Frankrijk, Finland en Noorwegen. Daarvoor had hij ook geld ingezameld in Australië. Ö. heeft een Nederlands paspoort, dat reizen voor hem gemakkelijker maakt dan voor andere leden van het netwerk. De gelden waren vermoedelijk bedoeld voor de ‘broeders’ in Tsjetsjenië. Volgens justitie regelde Ö. ook reisdocumenten voor de jihadisten. Tussen 1993 en zijn aanhouding in de zomer van 2002 had Ö. elf keer een nieuw paspoort of een ID-kaart aangevraagd en gekregen. Eind augustus 2002 werd Ö door de recherche in Roosendaal aangehouden. Hij was toen op weg naar Frankrijk.

Ö. en zijn medeverdachten werden na een hechtenis van ongeveer negen maanden vrijgesproken. De rechter wees Ö. later een schadevergoeding van 30.000 euro toe voor de periode die hij ten onrechte in detentie had doorgebracht. De vergoeding is nog niet uitgekeerd.

Afgelopen jaar werd Ö genoemd na de ‘jihadreis’ van drie moslimjongens uit Den Haag. Op weg naar Tsjetsjenië, waar ze deel wilden nemen aan de jihad tegen de Russen, zouden de jongens beland zijn in Bakoe, hoofdstad van Azerbeidzjan. Ö. verklaarde tegenover de politie de jongens wel te kennen, maar zei niets geweten te hebben van hun reis.

„Het onderzoek door de Nationale Recherche heeft nadien aan het licht gebracht dat rekruten voor de jihad worden geworven met haatdragende en opruiende teksten en films”, verklaarde het Openbaar Ministerie gisteren na de aanhouding van Ö en vijf anderen. De arrestanten, een Tunesiër, twee Marokkanen en „twee Nederlanders van allochtone afkomst”, zijn tussen de zeventien en twintig jaar oud. Enkele verdachten zouden hebben geprobeerd reisdocumenten voor Irak te bemachtigen.

Ö. geldt nu als kernlid van het nieuwe netwerk. Volgens zijn advocaat ontkent Ö. iedere betrokken bij strafbare feiten. De verdachten worden vrijdag voorgeleid aan de rechter-commissaris.