‘Randstad zal geen metropool worden’

De Randstad functioneert niet als één metropool zoals Londen of Parijs en dat zal voorlopig ook niet anders worden. Dat is de conclusie van het Ruimtelijk Planbureau (RPB) in een vandaag verschenen studie Vele steden maken nog geen Randstad.

Volgens de onderzoekers gaat het kabinet er ten onrechte van uit dat er sprake is van één stedelijk systeem, zoals onder meer is vastgelegd in de Nota Ruimte. „De Randstad is niet meer dan de som der delen”, aldus het onderzoek.

RPB-directeur Wim Derksen, ook hoogleraar bestuurskunde, trekt de conclusie dat er geen reden is om de Randstad onder te brengen in één provincie. Hij betwijfelt of steden zo’n nieuwe provincie zullen gehoorzamen. Bovendien, aldus Derksen, is juist de concurrentie tussen de steden wellicht de grootste kracht van de Randstad.

De stadsgewesten binnen de Randstad zijn slechts zeer beperkt met elkaar verbonden, aldus de onderzoekers. Bedrijven hebben vooral relaties met bedrijven elders in het land of in het buitenland. De overgrote meerderheid van de bewoners blijft voor winkelbezoek binnen het eigen stadsgewest. De Randstad is alleen van enig belang voor het woonwerkverkeer, met een bijzondere trek naar Amsterdam vanuit de rest van de Randstad. De hoofdstad zou zich wellicht als enige stad als een metropool kunnen ontwikkelen, aldus het RPB.

Veel belangrijker dan de Randstad zijn de afzonderlijke stadsgewesten, stelt het RPB. Mensen leven nog steeds vooral binnen het eigen stadsgewest. De stadsgewesten binnen de Randstad hebben zich niet verder gespecialiseerd om elkaar aan te kunnen vullen. Ze zijn integendeel juist meer op elkaar gaan lijken.

Het begrip Randstad werd in de jaren dertig van de vorige eeuw bedacht door Albert Plesman, oprichter van de KLM. Op zoek naar een nieuwe locatie voor een nationale luchthaven zag Plesman, vliegend over Holland „een ring van steden aan de rand van een groene open ruimte”. Een groep bestuurders pleit al langer voor hervorming van het bestuur van de Randstad, om de concurrentiekracht met andere Europese agglomeraties te vergroten. Een commissie onder voorzitterschap van oud-premier Wim Kok werkt op verzoek van minister Remkes (Binnenlandse Zaken, VVD) aan een advies over bestuurlijke hervorming van de Randstad.