Postmenselijkheid

Sta je met je dronken kop op Hyves, blijkt dat ze dat tijdens een sollicitatiegesprek ook weten. Oeps. Een verstandig persoon snapt dat hij best verschillende identiteiten kan hebben (swinger, huisvader, zakenman), maar dat hij die bijzonder goed van elkaar moet scheiden. Maar het beheersen van je tegenstrijdigheden wordt steeds moeilijker: ogen zijn er overal. En bekeken worden is beoordeeld worden.

Niet gek dus dat er mensen zijn die het omdraaien: ze scheppen een publieke identiteit voor zichzelf en verdwijnen daarin. Joost Zwagerman gaf onlangs het voorbeeld van een dame in het Talpa-programma De Gouden Kooi, Natasia. Niet alleen offerde zij haar kinderen aan de roem, zij stileerde ook de emoties van dit offer voor het oog van de camera. Zwagerman noemde haar gedrag ‘postmenselijk’, in navolging van de Canadese schrijver Douglas Coupland.

Postmensen zijn er in uiteenlopende uitvoeringen. Tegenover Natasia staat de emotieloosheid van Sanne, winnares van modellen-afvalrace Holland’s Next Top Model. Wie oplette tijdens deze afschuwelijk verslavende televisie, zag wat Sanne anders maakte: ze kon haar plas ophouden. Identiteitscontinentie. Terwijl haar collegaatjes hun grilligheden gretig tentoonspreidden, bleef Sanne volstrekt blanco. Sanne liet zich niet breken door de psycholoog. Ze maakte geen ruzie, maar ook geen vriendinnen. Sanne werkte zwijgend door; ze wilde maar één ding en dat heeft ze gekregen. Ze zal zich in rap tempo verder laten asfalteren, tot echt álles van haar afglijdt. Maar heeft ze zoveel identiteitscontrole, dat de barrière tussen haar genadeloze buitenpersoon en ongetwijfeld lieve binnenpersoon stand zal houden?

Het talent van de 21ste eeuw is het beheersen van je imago. Hoe beter je dat kan, des te verder zul je het schoppen. Maar het asfalt vreet zijn weg naar binnen. Uitgeput van het bekeken en beoordeeld worden door anderen schrappen wij onze tegenstrijdigheden en worden eenvormig, voorspelbaar en saai.

Merel Boers

Merel Boers (26) is freelance journalist en promoveert aan de Universiteit van Amsterdam op twee historische debatten over de Holocaust.